Met de dubbeldekker langs de warmte van de toekomst

Berkel en Rodenrijs – Hoe komt warmte van twee kilometer diep uiteindelijk terecht in een kas vol tomaten? Tijdens de landelijke Open Energiedag op zaterdag 19 september konden inwoners en andere belangstellenden dat met eigen ogen bekijken. Gaia Energy opende de deuren van Warmtecluster Oostland en nam bezoekers in een open Engelse dubbeldekker mee langs verschillende aardwarmteprojecten.

Voor de excursie bestond ruime belangstelling. Op de aardwarmtelocatie aan de Abraham Verweijweg kregen de bezoekers eerst uitleg van projectleiders en technici van Gaia Energy. Zij vertelden op een toegankelijke manier hoe aardwarmte wordt gewonnen en via een netwerk van ondergrondse leidingen bij glastuinbouwbedrijven terechtkomt.

Warm water van twee kilometer diep

Op de locatie zijn in 2024 vier putten geboord, die samen twee zogenoemde doubletten vormen. Bij ieder doublet wordt via één put warm water uit de diepe ondergrond omhooggehaald. Nadat de warmte aan een afzonderlijk leidingnet is overgedragen, wordt het afgekoelde water via een tweede put teruggepompt. Boorspecialist Laurens legde uit dat de putten hier ongeveer twee kilometer diep zijn. Het opgepompte water heeft een temperatuur van circa 64 graden. Met behulp van de installatie wordt dat verhoogd tot ongeveer 74 graden. Na enig warmteverlies kan het water met circa 72 graden aan de tuinbouwbedrijven worden geleverd. Het afgekoelde water komt met ongeveer 30 graden terug. Momenteel wordt op de locatie ongeveer 160 kubieke meter water per uur opgepompt. Dat moet in stappen worden uitgebreid naar 400 en uiteindelijk circa 800 kubieke meter per uur. 

Daarvoor worden niet alleen nieuwe bronnen ontwikkeld, maar wordt ook het warmtenet verder uitgebreid. De bedoeling is om de locaties aan de Verweijweg en de Petuniaweg en steeds meer tuinbouwbedrijven met elkaar te verbinden. Op termijn kan mogelijk ook warmte worden geleverd aan woningen en andere gebouwen.

Van aardwarmte naar tomaat

Na de technische uitleg stapten de bezoekers in de opvallende Engelse dubbeldekker. Vanuit de bus kregen zij onderweg uitleg over bestaande bronnen, toekomstige boorlocaties en de aanleg van het regionale warmtenet. Een bijzonder onderdeel van de rondrit was het bezoek aan het tomatenbedrijf van Bart en Petra van den Bosch. Hier werd ongeveer twintig jaar geleden de eerste succesvolle proefboring naar aardwarmte in Nederland uitgevoerd. Van den Bosch liet zien waarvoor de warmte daadwerkelijk wordt gebruikt. De kas van vijftien hectare zou vroeger jaarlijks ongeveer vijf miljoen kubieke meter gas nodig hebben gehad. 

Tegenwoordig wordt de kas volledig met aardwarmte verwarmd. Het warme water stroomt door de buizen waarover ook de oogstwagentjes rijden. Zo wordt de kas van onderaf verwarmd. Schermen en andere isolerende maatregelen zorgen ervoor dat de warmte zo goed mogelijk behouden blijft. De bezoekers kregen ook uitleg over de teelt. Overtollig water wordt opgevangen en opnieuw gebruikt. Voor de bestrijding van plagen worden zoveel mogelijk natuurlijke vijanden ingezet, waaronder sluipwespen. Daarna was te zien hoe de geoogste tomaten met camera’s automatisch op kleur, formaat en gewicht worden gesorteerd en voor klanten worden verpakt. Juist het bezoek aan de teler maakte indruk. 

Techniek en praktijk

Na alle uitleg over putten, warmtewisselaars en leidingen konden de deelnemers zien waar de aardwarmte uiteindelijk voor wordt benut. De combinatie van techniek en praktijk maakte de excursie interessant en begrijpelijk. Als smakelijke herinnering aan de Open Energiedag kregen alle bezoekers na afloop een doosje tomaten mee naar huis.