Eén streekomroep voor Lansingerland en Zoetermeer

Lansingerland – Wat betekent de komst van één streekomroep voor Lansingerland en Zoetermeer en hoeveel invloed heeft de gemeenteraad daar straks nog op? Die vragen stonden centraal tijdens een beeldvormende avond in het gemeentehuis. Vertegenwoordigers van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) namen raadsleden mee in het nieuwe omroepstelsel dat vanaf 2028 moet ingaan.

Het huidige stelsel met ruim tweehonderd lokale publieke omroepen moet plaatsmaken voor maximaal tachtig streekomroepen. Lansingerland en Zoetermeer vormen daarin samen één verzorgingsgebied. Voor die streek wordt uiteindelijk één publieke omroep aangewezen. Het wetsvoorstel is inmiddels aangenomen door de Tweede Kamer, maar moet nog door de Eerste Kamer. De beoogde invoering is 1 januari 2028. Volgens VNG-adviseur Olav Reijers is de verandering bedoeld om de lokale journalistiek professioneler en financieel sterker te maken. De financiering verschuift daarbij grotendeels van de gemeenten naar het Rijk. Het uitgangspunt is dat iedere streekomroep met de rijksbijdrage onder meer minimaal drie journalistieke fte moet kunnen bekostigen.

Hoeveel heeft de raad te zeggen?

Bij raadsleden leefde vooral de vraag hoeveel er straks daadwerkelijk te kiezen valt. De huidige omroepen werken immers al samen en ontvangen transitiegeld om zich op het nieuwe stelsel voor te bereiden. Reijers erkende dat daarmee een voorsprong ontstaat, maar benadrukte dat de aanwijzing voor 2028 een open procedure wordt. Ook andere partijen kunnen zich melden. De gemeenteraad kiest bovendien niet zelf welke omroep het wordt. Kandidaten worden beoordeeld aan de hand van vastgestelde criteria. Daarbij kijkt de raad onder meer naar de inzet van vrijwilligers, samenwerking met lokale organisaties, de manier waarop de geografische en sociaal-culturele verscheidenheid wordt bediend en hoe zichtbaar en vindbaar de omroep voor inwoners is. Het Commissariaat voor de Media neemt uiteindelijk de beslissing. Ook de positie van Lansingerland binnen de grotere streek kwam aan bod. Het media-aanbod moet het gehele verzorgingsgebied bedienen. Dat betekent volgens Reijers niet dat iedere plaats exact evenveel aandacht moet krijgen, maar een kleinere kern mag niet buiten beeld raken ten gunste van een grotere plaats.

Lokaal herkenbaar blijven

NLPO-directeur Erik Horvath benadrukte vervolgens het belang van lokale verankering. Schaalvergroting mag er volgens hem niet toe leiden dat een omroep letterlijk en figuurlijk op afstand komt te staan. Juist zichtbaarheid, herkenbaarheid en weten wat er in een gemeenschap speelt, zijn volgens de NLPO essentieel. Vrijwilligers blijven daarbij belangrijk, maar krijgen gezelschap van meer professionele krachten. Van de nieuwe omroepen wordt verwacht dat zij journalistiek professioneler werken en tegelijkertijd de verbinding met inwoners, verenigingen en andere lokale organisaties behouden.

Duidelijkheid

De komende maanden wordt duidelijk hoe het verdere proces verloopt. Naar verwachting ontvangen de gemeenteraden in het voorjaar van 2027 de aanvragen van kandidaat-omroepen. Daarna hebben zij 22 weken om hun advies uit te brengen. Uiteindelijk moet duidelijk worden welke omroep vanaf 1 januari 2028 het publieke lokale nieuws voor Lansingerland én Zoetermeer gaat verzorgen.