Hint in de Escape Caravan: “Dat snap je toch wel!”

Bergschenhoek – Vorige week stond er bij het gemeentehuis in het kader van aandacht voor laaggeletterdheid een bijzondere escaperoom: de Escape Caravan. In Nederland hebben zo’n 3 miljoen mensen moeite met de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen of omgaan met digitale middelen.

Laaggeletterdheid is vaak minder zichtbaar dan je denkt en kan invloed hebben op allerlei dagelijkse dingen. Ook in Lansingerland hebben ongeveer 3.500 inwoners van 16 tot en met 65 jaar moeite met lezen en schrijven. Voor hen kunnen alledaagse zaken, zoals het invullen van een formulier, het begrijpen van overheidsinformatie, het regelen van zaken online of het helpen van hun kinderen met schoolwerk, lastig zijn. Eline van de Pas en Iris Rikmanspoel hebben in Wageningen een bijbaantje bij een escaperoom. Zij rijden nu met de escape caravan naar een aantal plaatsen in Nederland. De escape caravan duurt ongeveer 15 minuten. “Laaggeletterdheid is in Nederland nog best een ding”, vertellen Eline en Iris. “Wij wisten eigenlijk ook niet dat er zoveel mensen zijn die daar last van hebben. Door deze escaperoom komen ook wij erachter hoe je laaggeletterdheid kunt herkennen en hoe je hiermee om kunt gaan. Je kunt het niet aan iemand zien of ruiken, daarom is bewustwording heel belangrijk. Er rust ook een taboe op. Het zou mooi zijn om dat te kunnen doorbreken en dat je weet hoe je moet reageren. Er zijn vandaag veel mensen geweest die in het gemeentehuis werken. Zij komen vaak regelmatig in aanraking met mensen die laaggeletterd zijn. De mensen reageren heel begripvol, dit hadden ze niet verwacht. Het is ook extra bijzonder en realistisch omdat de puzzels zijn ontwikkeld in samenwerking met mensen die laaggeletterd zijn.” Wethouder van Onderwijs Bernd Roks komt ook een kijkje nemen. Samen met ondergetekende waagt hij zich in de caravan. Het begint met een relatief eenvoudige opdracht, namelijk een plaatje waar de vindplaats van de sleutel op staat. Binnen moet er aan de hand van de voorbereidingen voor een reis een code gevonden worden om de deur te openen. Als het te lang duurt kun je een hint krijgen. Uiteindelijk lukt het om de deur open te krijgen, maar in de volgende ruimte staat een kluis. Op de wanden en het plafond staan allerlei moeilijke woorden en er komen hints als: ‘Het staat er toch!’ of ‘Dat snap je toch wel!’ Uiteindelijk blijkt de code niet te kraken te zijn. “Dat is ook juist de bedoeling”, vertellen Eline en Iris achteraf, “zodat men zelf kan ervaren hoe lastig het in het dagelijks leven is als je niet kunt lezen en schrijven.” ,,Dit had ik totaal niet verwacht!”, zegt Roks na afloop. “Het was anders dan verwacht. Ik dacht dat we het wel konden oplossen, zeker samen. Eigenlijk kom je er altijd wel uit, maar dat lukte nu dus niet. En dat was behoorlijk frustrerend. Ik kan me dan ook goed voorstellen dat mensen die laaggeletterd zijn zich gefrustreerd voelen dat er onvoldoende besef is bij andere mensen en dat zij het niet snappen. Daarom is het goed dat er aandacht voor is. Iedereen moet mee kunnen doen. Gelukkig is er hulp beschikbaar. Het is alleen niet altijd makkelijk om te herkennen wanneer iemand hier moeite mee heeft. Als we signalen eerder herkennen, kunnen we ook eerder helpen. Daarom zetten we in op het voorkomen van taalachterstanden en op goede ondersteuning. Door onderwijs, kinder- en peuteropvang, de bibliotheek, maatschappelijke organisaties, werkgevers, vrijwilligers en de gemeente nog beter te laten samenwerken om de basisvaardigheden te versterken, kunnen we jong en oud in Lansingerland helpen om sterker en zelfstandiger hun weg te vinden. Daarbij is er ook aandacht voor mensen die hun moeite met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden liever niet laten zien, bijvoorbeeld omdat ze zich schamen of onzeker voelen.” De bibliotheek/Taalhuis is met een stand in de hal van het gemeentehuis aanwezig voor meer informatie over taalaanbod, zoals cursussen, trainingen en activiteiten. “Vaak moeten mensen over een stukje schaamte heenkomen”, vertelt Esther Voshol. “Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor laaggeletterdheid, daarom is een persoonlijke aanpak belangrijk. Mensen die in de bibliotheek komen moeten een formulier invullen en dat is soms zelfs al ingewikkeld. Vaak hebben ze een smoesje, bijvoorbeeld dat ze hun bril vergeten zijn. Bibliotheekmedewerkers worden erop getraind om laaggeletterdheid te herkennen. De doelgroep is best moeilijk te bereiken, daarom is het goed dat er aandacht voor is. Misschien herken je mensen in je omgeving en kun je ze helpen of in ieder geval begrip hebben voor hun situatie.” Meer info op: https://www.bibliotheekoostland.nl/volwassenen/taalhuis-oostland.html.