De eerste stap naar begroting 2027 is gezet: miljoenenopgave vraagt om scherpe keuzes

Lansingerland – De gemeenteraad heeft donderdagavond unaniem de uitgangspunten voor de Begroting 2027-2030 vastgesteld. Daarmee is het startsein gegeven voor een begrotingsproces dat in het teken zal staan van moeilijke financiële keuzes. Uit de Kaderbrief 2027 blijkt dat de gemeente volgend jaar afstevent op een structureel tekort van 8,6 miljoen euro. Zonder aanvullende maatregelen loopt dat tekort volgens de huidige prognoses op tot ruim 16 miljoen euro in 2030.

De kaderbrief is dit jaar bewust anders van opzet dan voorgaande jaren. Door de gemeenteraadsverkiezingen en de vorming van een nieuw college is gekozen voor een beleidsarme uitwerking. In plaats van nieuwe beleidsvoornemens geeft het document vooral een actueel beeld van de financiële positie van de gemeente. Concrete keuzes over bezuinigingen of investeringen zijn doorgeschoven naar de begroting, die later dit jaar door het nieuwe college wordt gepresenteerd.

De cijfers laten zien dat Lansingerland, net als veel andere gemeenten, onder druk staat. Oplopende loon- en prijsstijgingen, hogere kosten in het sociaal domein en andere autonome ontwikkelingen zorgen ervoor dat de uitgaven sneller stijgen dan de inkomsten. Hoewel de gemeente via het gemeentefonds extra middelen ontvangt, zijn die onvoldoende om alle kostenstijgingen op te vangen. Daardoor ontstaat een structureel tekort dat in de komende jaren verder oploopt.

Goed gevuld Knoppenboek

Ook de financiële positie van de gemeente verandert de komende jaren. Door investeringen zal de schuldenlast toenemen en neemt de algemene reserve af. Volgens het college zijn daardoor ingrijpende keuzes onvermijdelijk om de begroting structureel sluitend te krijgen. Welke maatregelen uiteindelijk worden genomen, is nog niet bekend. De gemeenteraad wil daarbij wel voldoende mogelijkheden hebben om zelf afwegingen te maken. Daarom dienden alle acht fracties gezamenlijk de motie ‘Goed gevuld knoppenboek’ in. Ook deze motie werd unaniem aangenomen. Hierin wordt het college opgeroepen om niet alleen het bestaande overzicht met mogelijke bezuinigingen en inkomstenmaatregelen te actualiseren, maar ook nieuwe opties uit te werken. 

Daarnaast wil de raad dat per maatregel niet alleen het financiële effect, maar ook de maatschappelijke gevolgen inzichtelijk worden gemaakt. Volgens de indieners is het huidige ‘knoppenboek’ uit 2025 onvoldoende om de verwachte financiële opgave op te lossen. De raad wil daarom een breder palet aan mogelijkheden om straks een weloverwogen keuze te kunnen maken. Daarbij kan worden gedacht aan zowel bezuinigingen als maatregelen om extra inkomsten te genereren, maar ook aan andere manieren om gemeentelijke taken uit te voeren of samen te werken.

Financiële uitgangspunten

Met de unanieme vaststelling van de kaderbrief sprak de raad zich uit over de financiële uitgangspunten en het proces richting de begroting. Dat betekent niet dat er al overeenstemming bestaat over de uiteindelijke keuzes. De politieke discussie over waarop wordt bezuinigd, welke investeringen doorgaan en of inwoners of organisaties daarvan iets gaan merken, volgt later dit jaar bij de behandeling van de Begroting 2027-2030. Dan zal ook blijken hoe het nieuwe college de financiële uitdagingen denkt aan te pakken en welke maatregelen nodig zijn om het oplopende tekort terug te dringen. 

Voorlopig is duidelijk dat Lansingerland voor een van de grootste begrotingsopgaven van de afgelopen jaren staat.