Verslagenheid groot nu oude molenstomp in de as is gelegd

Bleiswijk – De molenstomp aan de Spiegeldijk is verloren gegaan door een brand die zondagmiddag uitbrak. Het is niet de eerste brand op de dijk. Op 25 september stond het slooppand ernaast in brand en zaterdag liet de brandweer datzelfde slooppand, dat opnieuw in brand stond, gecontroleerd uitbranden. Voor omwonenden en betrokkenen is het verlies van de molen ingrijpend. Het pand heeft veel historische en culturele waarde.

De politie is een onderzoek gestart naar de oorzaak van de brand. “We onderzoeken of er sprake is van brandstichting. We doen buurtonderzoeken, nemen getuigenverklaringen af en zijn op zoek naar meer informatie”, aldus een politiewoordvoerder. Bij omwonenden en betrokkenen slaat het verlies van de molen in als een bom. De redactietelefoon van De Heraut stond maandag roodgloeiend. Het sentiment dat voornamelijk leeft: waarom is de hele boel niet eerder aangepakt? Jan Wildenberg, voorzitter van belangenvereniging Kruisweg, zegt: “We hebben jarenlang onze zorgen geuit bij de gemeente, maar concreet resultaat kwam er niet. De molen was een historisch stukje van de Kruisweg. We hebben letterlijk voorspeld dat dit kon gebeuren.” Ook inwoner Eddie Roos, wiens familie sterk verbonden is met de molen, spreekt van verlies. “Sinds 2021, toen de molen niet meer bewoond werd, ging hij zienderogen achteruit. Het was de molen van mijn grootvader, mijn moeder is hier opgegroeid. Nu is een belangrijk stukje cultureel erfgoed verloren gegaan. Waarom is de woonfunctie eraf gehaald? Het stond onbeschermd en dat heeft zijn tol geëist.” 

Horecavoorziening

De gemeente kon hier voor het ter perse gaan van deze krant niet meer op reageren. De huidige eigenaar van het perceel, ondernemer Chris van Kooten uit Berkel en Rodenrijs, wél. Hij is twee dagen na de brand nog steeds ontdaan. “Zondag dacht ik eerst dat het een grapje was. Mensen appten mij en ik zei: dat is oud nieuws. En toen was het verdorie nog een keer raak!” Van Kooten is samen met een compagnon sinds eind 2022 eigenaar van het perceel. Ze hebben een mooie horecavoorziening voor ogen aan de Spiegeldijk. In de plannen was/is ook een mooi plekje voor de molenstomp ingetekend, zegt Van Kooten: “We waren van plan om de molen in oorspronkelijke staat te herstellen en meer allure te geven. Dat idee blijft overeind.” De Berkelse ondernemer is geschrokken van de drie branden in korte tijd: “Dat kan geen toeval zijn. Het lijken doelbewuste acties. Iemand is het ergens niet mee eens. Maar wij blijven strijdvaardig. Ik weet dat de politie heel actief met het onderzoek bezig is en er hangen overal camera’s in de omgeving.” 

Sloopwerkzaamheden

Toevallig of niet, deze week zou begonnen worden met de eerste werkzaamheden op het perceel. Het zou gaan om de sloop van twee bijgebouwen, waarvan een inmiddels is afgebrand. De vraag die bij veel mensen leeft, is waarom er zo lang niets met het perceel is gedaan, waardoor verpaupering op de loer lag? Van Kooten geeft uitleg: “Het sentiment dat ik proef, is dat veel mensen vinden dat het allemaal lang duurt, maar wij hebben sinds eind 2022 alles behalve stilgezeten. In 2023 hebben we diverse studies uitgevoerd naar de technische staat, de omgeving en aanwezigheid van asbest. In 2024 kregen we een vergunning voor een nieuw molendak, waar we gelijk mee aan de slag zijn gegaan. En dan ben je als ondernemer ook nog bezig met planvorming, financiering, en dergelijke.” 

Volgens Van Kooten vergeten veel mensen dat de oude molen in een andere omgeving staat dan vijftig jaar geleden: “Er is een andere dynamiek. Natuurlijk is het een plek die tot de verbeelding spreekt, maar het ligt anno 2025 wel naast een bedrijventerrein. Dat doet wat met de omgeving. Als er geen bewoners in de buurt zijn, ontstaat er voedingsbodem voor andere activiteiten.” Van Kooten heeft de afgelopen jaren van alles voorbij zien komen: van straatraces en zwervers tot graffiti en nu heel recent de drie branden in korte tijd. “Het afbranden van de molen kent alleen maar verliezers. Ik kan niemand bedenken die hier wijzer van wordt”, besluit hij. Voor de politie, de eigenaar en de buurt blijft het prioriteit om te onderzoeken of brandstichting een rol heeft gespeeld en hoe herhaling kan worden voorkomen. Voor nu rest verslagenheid over een verloren stukje cultuurhistorie aan de Spiegeldijk.