Team bereikbaarheidscoördinatoren Hospice Lansingerland: “Je moet vooral rustig blijven”

Bergschenhoek - De coördinatoren van ons hospice zorgen ervoor dat alles op rolletjes verloopt. Maar ook als hun werkdag erop zit, moet er in geval van nood snel en adequaat gehandeld kunnen worden. Daarvoor is een poule van vier bereikbaarheidscoördinatoren beschikbaar: vrijwilligers Jolanda, Marijke, Corry en Els staan om beurten ’s avonds en in het weekend paraat. “Zo’n taak vul je deels naar eigen inzicht en ervaring in.”

Een gast die komt te overlijden. Of een enorme regenbui, die een flinke lekkage veroorzaakt waardoor het plafond deels naar beneden zakt. Het zijn slechts enkele voorbeelden van situaties die buiten kantooruren kunnen plaatsvinden en die snel actie vereisen. “Op zulke momenten krijg je een telefoontje van één van de vrijwilligers, waarop je vooral rustig, praktisch en met wijsheid moet handelen,” vertelt vrijwilligster Marijke Rozendaal. Samen met Jolanda Vermeijden, Corry Olsthoorn en Els Schipper, die helaas niet bij het interview aanwezig kon zijn,  vormt zij het team ‘bereikbaarheidscoördinatoren’. Ieder van hen heeft een vaste avond per week én een weekend per maand ‘dienst’. “Zo’n doordeweekse dienst gaat in om 17.00 uur en duurt tot 23.00 uur, waarna de nachtverpleegkundige het overneemt,” legt Corry uit. “In het weekend heb je van vrijdagmiddag 17.00 uur tot en met zondagavond 23.00 uur dienst, natuurlijk met uitzondering van de uren die de nachtverpleegkundige werkt. Als bereikbaarheidscoördinator hoef je niet continu in het hospice aanwezig te zijn, maar je bent wel altijd telefonisch bereikbaar. Natuurlijk blijf je in de buurt, indien nodig moet je snel ter plekke kunnen zijn.” Jolanda heeft net een weekenddienst achter de rug. “Elke dienst verloopt anders. Wanneer bijvoorbeeld een gast komt te overlijden, moet het nodige geregeld worden. In zo’n situatie belt de verpleegkundige de schouwarts en neemt de familie contact op met de uitvaartondernemer. Als coördinator zorg je voor begeleiding en steun van de familie. Als de familie dat wenst, regel je een uitgeleide voor de overledene. Daarvoor zoek je een passend gedicht om voor te dragen bij de ceremonie die we, indien gewenst, doen als een gast is overleden. Daarna komen de praktische zaken, zoals het informeren van de vrijwilligers in de hospice-app over het overlijden van de gast.”

Emoties

Corry: “Zo’n overlijden vond ik als bereikbaarheidscoördinator de eerste keren best spannend, belangrijk is vooral dat je niet in paniek raakt. Dat doen wij vieren gelukkig niet zo snel.” Maar natuurlijk zijn ook zij ‘gewoon mens’. Jolanda: “zeker als er in je familiekring kort daarvoor iets ernstigs is gebeurd, kan het overlijden van een gast onverwachts emotioneler zijn dan je denkt. Elke gast is ook anders.” ,,Ik ben eens geëmotioneerd geraakt door het gedicht dat ik voor een overledene mocht voorlezen,” merkt Marijke Rozendaal op. “Dat raakte ook iets bij mij. Gelukkig steunen we elkaar in zulke situaties.”

Overdracht

Hebben deze dames een training gevolgd voor dit extra vrijwilligerswerk? Corry: “Nee, dat niet, maar we zijn natuurlijk wel uitvoerig geïnstrueerd door de coördinatoren. Daarnaast hebben we een ondersteunend document, waarin taken, verantwoordelijkheden en praktische tips beschreven staan. Als we er echt niet uitkomen, kunnen we contact opnemen met de coördinatoren.” In genoemd document staat eveneens beschreven hoe de overdracht aan het begin en einde van een dienst plaatsvindt. Dat gebeurt vooral per mail, waarbij de coördinatoren elkaar en de bereikbaarheidscoordinatoren informeren via een kort verslag van de afgelopen dag plus een ‘stand van zaken’. Wie avonddienst heeft, belt aan het einde van de avond met de dienstdoende vrijwilligers over het verloop van de avond en eventuele bijzonderheden. De bereikbaarheidscoördinator brengt vervolgens via de mail weer verslag uit, zodat de coordinatoren helemaal op de hoogte zijn voor de volgende werkdag. Elke zes weken vindt een gezamenlijk werkoverleg met de coordinatoren plaats. “Je vult zo’n taak deels in naar eigen inzicht en levenservaring,” zegt Marijke. “Ik weet nog dat ik als vrijwilliger aanwezig was bij een gast die, vooruitlopend op zijn overlijden, in slaap gebracht was. De coördinator destijds vertelde de slapende gast over het mooie gesprek dat zij kort tevoren met zijn dochter gevoerd had. Die geruststellende boodschap gaf ze hem mee, vanuit de gedachte dat het menselijk gehoor tot het allerlaatste levensmoment actief is. Ik vond dat zó bijzonder, dat ik dacht ‘dat moet ik onthouden’.”

Wisselende petten

Het ene moment werken ze als vrijwilligster aan bed, op het andere moment bepalen ze als bereikbaarheidscoördinator wat er moet gebeuren. In hoeverre zijn deze ‘wisselende petten’ lastig voor de andere vrijwilligers? Jolanda doet dit werk nu ruim drie jaar en heeft nooit ervaren dat dit een probleem zou zijn. Marijke en Corry knikken instemmend. “We zijn wie we zijn, gedragen ons niet anders. We zijn er als vrijwilligers allemaal voor onze gasten en hun naasten.”

Mooie reacties

“Deze extra taak vormt wel echt een verdieping van dit vrijwilligerswerk,” merkt Marijke op. “Als bereikbaarheidscoördinator heb ik soms wat intensere gesprekken met de familie van een gast die gaat overlijden. Ik vind het waardevol om die extra begeleiding te mogen bieden.” Jolanda: “je voelt het vaak als er behoefte is aan zo’n gesprek, het voeren daarvan geeft voldoening en dankbaarheid.” Corry: “dat geldt ook voor de fijne reacties die je regelmatig van de familie krijgt, bijvoorbeeld over hoe zij de zorg in ons hospice hebben ervaren.” 

,,Soms vertelt een gast je dat ook zelf,” zegt Marijke tot slot. “Ik kwam een keer aan het bed van een gast van wie het overlijden nabij was met de vraag of ik iets voor de gast en zijn aanwezige echtgenote kon doen. Dat was niet nodig, maar de gast vertelde wel dat hij het heel fijn vond om te weten dat wij er straks voor zijn echtgenote zouden zijn. Een mooier compliment kun je toch niet krijgen?”

Bron: Nieuwsbrief 
Hospice Lansingerland