Vissen en een visdief

Berkel en Rodenrijs - Half april wandelde ik met dochter Inge langs een sloot in de Groenzoom. Aan turbulenties in het wateroppervlak zagen we dat er visjes in de sloot zwommen. Het water was helder, waardoor we ze goed konden zien: zilverige slanke visjes van circa tien centimeter lang, met rode vinnen. Vermoedelijk jonge ruisvoorns.

Het was een aardig schooltje van tientallen visjes bij elkaar. Ze zwommen snel heen en weer, dicht onder het wateroppervlak. Soms was er gespetter. Het was een levendige bedoening. Terwijl we stonden te kijken naar die glinsterende bedrijvigheid verscheen er opeens een visdief boven de sloot. Net terug uit het overwinteringsgebied in West Afrika. De elegante vogel keek met grote belangstelling naar de visjes en slaakte enkele luide schrille kreten “Krie-errr! Krie-errr!”. Die werden meteen beantwoord door twee andere visdiefjes die in de buurt rondhingen, maar niet dichterbij kwamen. Zouden deze visdiefjes familie van elkaar zijn, vrienden, concurrenten? Bij sommige vogelsoorten blijven gezinnen lang bij elkaar. De visdief hing enige tijd boven de sloot te bidden. Het is hard werken met de vleugels om stil te hangen in de lucht. Ik verwachtte elk moment dat de vogel in het water zou duiken om een vis te vangen, maar dat gebeurde niet. De visdief liet zich een meter zakken in de lucht, bleef daar weer stil hangen, krijste nog eens luid naar de anderen die wederom meteen reageerden. Zou de vogel het formaat van de visjes inschatten? Misschien waren ze te groot voor het keelgat of de beschikbare ruimte in de maag. Een vis van circa tien centimeter is mijns inziens het maximale formaat dat een visdief kan behappen.

Toen we in het water keken bleken de vissen niet meer aan het oppervlak te spartelen. Ze lagen allemaal doodstil op de bodem van de sloot en waren daardoor een stuk moeilijker te zien. Het gedrag van de vissen deed vermoeden dat ze de visdief in de gaten hadden. Misschien hoorden ze het gekrijs of zagen ze de vogel. Het leek mij verstandiger om zwijgend te bidden, maar visdiefjes weten vast wel wat ze doen. Het zijn uitmuntende vissers, die de fijne kneepjes van de visvangst kennen. Sommige roofdieren zien alleen bewegende prooien. Wellicht zag de visdief de roerloze vissen niet meer. Het leek me trouwens gevaarlijk om te duiken in een ondiepe sloot met een dikke sliblaag op de bodem. Voor je het weet sta je met je kop ondersteboven vast in de prut. Wij stonden erbij en keken ernaar. Na een minuut of vijf scheerde de visdief plotseling weg, zonder een duik te hebben gewaagd.