Bleiswijker presenteert boek Het geweten is een teer instrument

Bleiswijk – Op 4 en 5 mei viert Nederland het feit tachtig jaar geleden te zijn bevrijd van de Duitse bezetter. Sindsdien is er veel over de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) verteld en vooral geschreven. Eén van die (recent) in boekvorm verschenen verhalen is dat van Dirk Jan de Jong. ‘Het geweten is een teer instrument – Van politie-inspecteur tot geheim agent in WO II’ is van de hand van diens zoon Jan Dick de Jong en gebaseerd op hard archiefmateriaal en een verhuisdoos vol brieven, documenten en dagboeken.

De auteur: “Die doos is onderdeel van de nalatenschap van mijn vader en bedoeld om er iets positiefs mee te doen. Het boek geeft inzicht in de duivelse dilemma’s in oorlogstijd als speler bij de politie tussen de linies. Het is daarnaast een hommage aan de mensen die de moed hebben gehad om tegen de stroom in te zwemmen en niet zijn gezwicht voor tirannen. Aan hen ook, die hun geweten hebben laten spreken en zich onbaatzuchtig hebben ingezet om anderen veilig door de oorlog te loodsen. “

Geweten

Vooralles gaat het in het boek, de titel zegt het al, over het geweten als teer instrument. In dit geval het geweten van de jonge Rotterdamse politie-inspecteur Dirk Jan de Jong. Op 14 mei 1940 kwam hij middenin het Duitse bombardement op Rotterdam terecht en koos hij enkele maanden later impulsief en strategisch voor het Rechtsfront en de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB). Terwijl hij ook actief was in het verzet. In januari 1941 hangt hij in zijn werkkamer bij de Inlichtingendienst een portret op van koningin Wilhelmina. De Jong: “Zijn keuze als idealist voor de tegenpartij om zo meer invloed te kunnen uitoefenen, liep al vrij snel uit op een morele catastrofe. Hij bedankte voor de partij en zijn functies en keerde terug naar de straatdienst in de Rotterdamse wijken Kralingen en Crooswijk. Zijn opdracht van de korpsleiding was om daar onschuldige mensen op te laten pakken. “ Zijn vader weigerde dat dienstbevel, dook onder in de regio Montfoort en bleef op de vlucht naar Engeland steken in Zwitserland. Na twee maanden gevangenschap werd hij actief voor het Nederlands Gezantschap. Begin 1944 keerde hij als geheim agent terug in Nederland. In eigen land werd hij geconfronteerd met zijn discutabele keuzes uit het begin van de bezettingstijd: was hij wel of niet een dubbelspion? Hij overleefde de oorlog en werd gerehabiliteerd. In 1946 verhoorde hij voor het Bureau Nationale Veiligheid oorlogsmisdadigers. In het Oranjehotel, voorheen Polizeigefängnis Scheveningen, stond hij oog in oog met de mannen die jarenlang jacht op hem maakten.

Waardevol

Kortom, ´Het geweten is een teer instrument´ is een boek met bijzondere gesprekken over de ongekende gevoelens van verzetsstrijders op de meest intense en spannendste momenten in hun leven, om leven of dood. Met zijn boek gaat De Jong, werkzaam geweest in het voortgezet onderwijs in Lansingerland, overigens op tournee. Zo bezoekt hij onder meer een aantal scholen in de drie dorpskernen. De auteur: “Reden van mijn bezoek aan scholen is om jonge mensen de verhalen uit WO II te kunnen doorvertellen. En hen tot nadenken aan te zetten op het punt van het dragen van verantwoordelijkheid voor vrede en vrijheid. Dat is tevens één van de missies van het boek. Het onderwerp is namelijk actueler en urgenter dan ooit.” Het boek is vormgegeven door Carmen Céleste, de achterkleindochter van veldwachter Marinus ter Laak uit Willeskop. Ter Laak redde twee keer het leven van Dirk Jan de Jong.

‘Het geweten is een teer instrument’ (hardcover/ingebonden) telt 227 pagina’s, kost 22 euro en is verkrijgbaar bij: Kantoorboekhandel Van Atten, Kerkstraat 8, Berkel en Rodenrijs. BEKKERS MAN AND WOMAN, Dorpsstraat 49, Bleiswijk. Kantoor-Boekhandel Janneke, Kerkstraat 23, Berkel en Rodenrijs.