zaterdag 6 maart 2021 | week 09
Home » Politiek » Schuldhulpverlening in Lansingerland: het vervolg

Schuldhulpverlening in Lansingerland: het vervolg

Schuldhulpverlening in Lansingerland: het vervolg

Lansingerland – Wethouder Ankie van Tatenhove kwam – zoals toegezegd – met een beleidsplan over de aanpak van schuldhulpverlening, getiteld ‘De schaamte voorbij. Van schuldig naar schuld(en)vrij’. De oplossing wordt gezocht in de aanstelling van een ambtelijke ketenregisseur. Commissie Samenleving was gematigd positief, en heeft nog wel wat losse eindjes ter bespreking in de raadsvergadering van 18 februari aanstaande.

Freek J. Zijlstra

Op 11, 18 en 25 november en 9 december jl. publiceerden wij een reeks artikelen over schuldhulpverlening in onze gemeente. We openden met de bestuurlijke nota die de Rekenkamer onder de titel ‘Belofte maakt schuld’ uitbracht, met daarin de vernietigende conclusie dat de gemeente faalt in de wijze waarop de schuldhulpverlening wordt gecoördineerd. We gaven vervolgens een beeld over de manier waarop veel inwoners met schulden door vrijwilligers van Humanitas Thuisadministratie of SchuldHulpMaatje worden geholpen om orde in de chaos te brengen en het leven weer op de rit te krijgen. Tot slot deden we verslag hoe commissie Samenleving op 3 december jl. de kritische noot van de falende schuldhulpverlening kraakte. Het college zegde toe in januari 2021 met een nieuw beleidsplan voor de jaren 2021-2025 te komen en daarin zowel de aanbevelingen van de Rekenkamer als de aandachtspunten van de commissie over te nemen. Dat beleidsplan voor een integrale aanpak van de schuldhulpverlening ligt er nu.

Ketenregisseur

De Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening is per 1 januari jl. gewijzigd, waardoor de gemeente er een aantal belangrijke nieuwe taken bijgekregen heeft. De gemeente pakt met dit plan de integrale schuldhulpverlening voor de periode 2021-2025 op en krijgt daarmee zicht op de effectiviteit van de inzet. In de verklarende tekst schrijft het college: ‘De gewijzigde wettelijke taken en het Rekenkamerrapport hebben ons laten zien dat het anders moet. Met inzet van extra formatie krijgen we weer grip op de schuldhulpverlening.’
Over het maatschappelijk effect schrijft het college: ‘Dit plan draagt bij aan een financieel veerkrachtige en zelfredzame samenleving. Met de nieuwe aanpak bereiken we meer inwoners die hulp nodig hebben bij het omgaan met problematische schulden, waarmee we voorkomen dat inwoners in de knel komen. Ook zorgen wij ervoor dat inwoners op langere termijn financieel weerbaar worden.’
Om al deze taken uit te kunnen voeren en te faciliteren is dus extra inzet van ambtelijke capaciteit een noodzakelijke randvoorwaarde bij de uitvoering van het plan van aanpak. Het college stelt daarom een ‘ketenregisseur’ voor, die een cruciale bijdrage gaat leveren aan het waarmaken van de aanbevelingen van de Rekenkamer. Het college schrijft in de toelichting: ‘Naast de beleidsadviseur is op dit moment geen ambtelijke capaciteit binnen de gemeente op het dossier schuldhulpverlening. Binnen het Sociaal Domein is onvoldoende dekking voor uitbreiding van formatie. Omdat het hier om een uitbreiding van wettelijke taken gaat, is de inzet onontkoombaar.’

De commissie

Op 4 februari jl. vond de volgende gedachtewisseling in commissie Samenleving plaats. Eric Kampinga (VVD) mocht het spits afbijten. Er moet volgens hem een beter uitgewerkt plan op tafel komen. “Dit beleidsplan lijkt met stoom en kokend water onder druk tot stand te zijn gekomen. Waar is het bijbehorende uitvoeringsplan waarin onder andere beschreven staat wat de taken en bevoegdheden van de ketenregisseur zijn?” Dave Bergwerff (CDA) vindt het inhoudelijk een goed document. “Het is wel even flink zoeken op welke wijze de aanbevelingen en aandachtspunten van de Rekenkamer zijn verwerkt.” Ook hij vraagt details over het takenpakket van de ketenregisseur en de € 150.000 die voor 2 fte’s zijn opgenomen. Erwin Barendregt (WIJ Lansingerland) vindt de ambities om te komen tot vroeg-signalering en vergroting van de integraliteit nog niet bijster hoog. “Het is nu een richtinggevend plan. Waar is het aanvalsplan en waarin verschilt bijvoorbeeld de aanpak voor inwoners die door de coronacrisis in de schuldenproblematiek terecht zijn gekomen?” Paul Lieverse (ChristenUnie) zegt het nog maar eens: “Het de taak van de gemeente om te zorgen voor de basisbehoeften van haar inwoners!” Hij (h)erkent de centrale rol van de ketenregisseur, maar het ‘voetenwerk’ wordt toch door de vele vrijwilligers van Humanitas en SchuldHulpMaatje gedaan. Dus mag er op geen enkele manier gekort worden op de subsidie op die voorzieningen in de lucht te houden. Erik Jonker (D66) zegt dat schuldhulpverlening vooral nu van groot maatschappelijk belang is en de urgentie ervan groot. Hij ziet uit naar het uitvoeringsplan en een snelle start van de ketenregisseur. Wel vraagt hij extra aandacht voor de wijze waarop persoonsgegevens worden uitgewisseld. Selgei Gabin (GroenLinks) benadrukt de inzet van vrijwilligers: “Ze zijn de ogen en de oren voor de gemeente. Kunnen zij de complexiteit van de problemen wel altijd aan?” Ze vraagt of er een intensievere samenwerking met zorgverzekeraars bij de vroeg-signalering gezocht kan worden. Valmir Xhemaili (PvdA) vraagt meer aandacht voor het bereiken van inwoners met een inkomen van 1-2 keer modaal. Hij constateert dat het college haar visie ‘op eigen kracht’ in dit document lichtelijk bijstelt. Tot slot wil Wouter Hoppenbrouwer (Leefbaar 3B) weten hoe te zijner tijd vastgesteld wordt dat de nu ingeslagen weg succesvol is. Ook vraagt hij aandacht voor het voorkomen van huisuitzettingen, ongeacht of er sprake is van een gezin met kinderen.

De wethouder

Ankie van Tatenhove: “Vooropgesteld, mensen moeten zich veilig voelen als ze met hun vraag om hulp komen. Dan geldt dat iemand eerst schuldenvrij gemaakt moet worden en dan pas wordt er gekeken wat er nog verder speelt.” Het vergroten van het ambitieniveau betekent volgens haar dat er nog meer fte’s ingezet moeten worden. Ze denkt dat het bespreekbaar maken van schuldenproblematiek in deze coronacrisis wellicht gemakkelijker is en dat mensen dan misschien eerder hulp zoeken. Het bereik van 1 keer modaal is het grootst. De schuldenlast is bij hogere inkomens ook groter. De commissie en straks de gemeenteraad moeten een besluit nemen over dit beleidsplan, waarbij met terugwerkende kracht bij de presentatie van de begroting pas een definitief besluit genomen kan worden over de financiering van de 2 fte’s voor de ketenregisseur. “Als er géén ketenregisseur komt, ben ik bang dat we blijven doen wat we tot nu toe deden en dat de schuldhulpverlening versnipperd blijft.” Ze zegde toe te helpen huisuitzettingen te voorkomen en zo snel mogelijk met het uitvoeringsplan te komen.