dinsdag 19 januari 2021 | week 03
Home » Politiek » Schuldhulpverlening in Lansingerland (4, slot)
Lansingerland - We hebben in deze serie in de edities van 11, 18 en 25 november jongstleden de resultaten van het rapport van de Rekenkamer over schuldhulpverlening gepresenteerd en vrijwilligersorganisaties Humanitas en SchuldHulpMaatje vervolgens aan het woord gelaten hoe zij inwoners de helpende hand bieden. Commissie Samenleving nam er in de vergadering van donderdag 3 december alle tijd voor om de kritische noot van de falende schuldhulpverlening, waar de gemeente de regie over heeft, te kraken. Het college komt in januari 2021 met een nieuw beleidsplan voor de jaren 2021-2025 en zal de aanbevelingen van de Rekenkamer en de aandachtspunten van de commissie daarin meenemen.

Schuldhulpverlening in Lansingerland (4, slot)

Gemeenteraadscommissie bespreekt rapport Rekenkamer

Schuldhulpverlening in Lansingerland (4, slot)

Lansingerland – We hebben in deze serie in de edities van 11, 18 en 25 november jongstleden de resultaten van het rapport van de Rekenkamer over schuldhulpverlening gepresenteerd en vrijwilligersorganisaties Humanitas en SchuldHulpMaatje vervolgens aan het woord gelaten hoe zij inwoners de helpende hand bieden. Commissie Samenleving nam er in de vergadering van donderdag 3 december alle tijd voor om de kritische noot van de falende schuldhulpverlening, waar de gemeente de regie over heeft, te kraken. Het college komt in januari 2021 met een nieuw beleidsplan voor de jaren 2021-2025 en zal de aanbevelingen van de Rekenkamer en de aandachtspunten van de commissie daarin meenemen.

Freek J. Zijlstra

De Rekenkamer Lansingerland bracht op 26 oktober 2020 het rapport ‘Belofte maakt schuld, onderzoek naar schulddienstverlening’ uit. Hieruit blijkt dat het college geen enkel inzicht heeft in het bereik van het aantal huishoudens met problematische schulden en dat het huidige beleid rondom schulddienstverlening onvolledig en onuitgewerkt is. Ook wordt gesignaleerd dat het college bij de uitvoering van de schuldhulpverleningsketen niet goed de vinger aan de pols houdt en dan ook nauwelijks prioriteit heeft gegeven aan verbetering van het beleid.
Wethouder Ankie van Tatenhove kwam niet zover dat ze zich verontschuldigde voor het falende beleid en openlijk ‘sorry’ zei, maar wel: “Je wordt niet gelukkig als je zo’n rapport ontvangt. Het voelt als een flinke tik om je oren. Het rapport trekt scherpe conclusies en geeft aanbevelingen waarmee we onze winst moeten doen. Ja, het móet en het kán alleen maar beter. We moeten meer samenwerken, meer sturen en meer monitoren.”

Falende gemeente

Dat het veel beter moet, vindt de commissie ook. Machiel Crielaard (Leefbaar 3B) zoekt een verbetering in de vroeg-signalering door meer afspraken met nutsbedrijven te maken, zoals Dunea en Eneco. De privacy wetgeving is dan wel een dingetje. Ook wil hij dat er beter naar de onderliggende problematiek wordt gekeken, waardoor mensen in de schulden komen, en daaruit te leren voor een betere aanpak in de toekomst. Eric Kampinga (VVD) vindt dat de bestuurlijke prioriteit hoger moet liggen en dat er concrete doelstellingen geformuleerd moeten worden om vast te stellen of de aanpak effectief is. Dave Bergwerff (CDA) stelt vast dat de gemeente gefaald heeft en vraagt zich of een extra jaarlijks bedrag van € 90.000 toereikend is om de benodigde menskracht op het vereiste niveau te brengen en/of te houden. Erwin Barendregt (WIJ Lansingerland) vat het lijvige rapport samen onder het kernwoord ‘inzicht’, maar dan het ontbreken daaraan. Dus moet er kritisch gekeken worden naar het functioneren van de ambtelijke organisatie, niet als eindpunt van een slechte periode, maar als startpunt van een nieuw begin. Paul Lieverse (ChristenUnie) gaat een spa dieper door in te zoomen op de effecten van schuldproblematiek. Het kan leiden tot eenzaamheid, sociaal isolement en achterstelling. “Als je niet precies weet wat er en waarom is misgegaan, heeft het opstellen van een nieuw beleidsplan geen zin. Het gapende gat tussen beleidsmakers en de uitvoerders in de dagelijkse praktijk moet gedicht worden. In klare taal: hoe schudden we de houding van laksheid af en pakken we de problemen echt aan?” Tussen het aantal inwoners dat bij Humanitas of SchuldHulpMaatje terecht komt en goed begeleid wordt, zit een groot aantal succesverhalen. Lieverse vindt het jammer dat dit ondersneeuwt door de nadruk op het falende beleid te leggen. Erik Jonker (D66) denkt dat de grote klap van zzp-ers die in de problemen raken nog in 2021 zal komen. Hij wil dat de inwoner centraal staat en dat de raad gaat monitoren of de aanbevelingen blijvend worden uitgevoerd. Selgei Gabin (GroenLinks): “Het is een zwaar teleurstellend rapport en mijn fractie heeft te doen met inwoners die niet bereikt zijn door tekortkomingen van de gemeente.” Zij bepleit meer professionele expertise bij complexe onderliggende problematiek. Valmir Xhemaili: “De Rekenkamer gaat er met gestrekt been in.” Hij mist in de ambtelijke organisatie vooral compassie voor inwoners met schulden en herhaalt het gebrek aan bestuurlijke verantwoordelijkheid. “De gemeente heeft een zorgplicht naar de inwoners. En bedenk dat iedere inwoner met onoverbrugbare schulden geconfronteerd kan worden.”

Eén loket?

Volgens Paul Lieverse mag de hulpvrager niet verdwalen in het aantal loketten en is het tonen van emotie bij de problematiek, de menselijke maat, cruciaal in de ambtelijke hulpverlening.
Wethouder Van Tatenhove blijft echter focussen op meerdere ingangen voor schuldhulpverlening. Sommige hulpvragers komen via internet zelf direct bij Humanitas of SchuldHulpMaatje terecht, anderen komen in beeld vanwege een uitkering, het vragen van een ondersteunend fonds voor hun sportende of schoolgaande kinderen, het consultatiebureau, de huisarts, of omdat ze al in contact zijn met Welzijn Lansingerland of Kwadraad. Wel beaamt de wethouder dat er één gezamenlijke routekaart gevolgd moet worden. De regie ligt echter bij de gemeente; er moet nog gezocht worden naar de juiste invulling. “Als er meer aandacht naar schuldhulpverlening en armoedebestrijding moet, dan is meer menskracht en minstens 2 fte nodig,” aldus de wethouder.
Daarmee ligt de bal weer bij de gemeenteraad, òf er zal een dusdanige herschikking in de taakstelling van de ongeveer 400 ambtenaren moeten komen dat hulpvragers goed begeleid kunnen worden, ook als hun aantal de komende jaren twee keer, drie keer of zelfs zes keer zo groot wordt.