De historie van Bergschenhoek in grote stappen (deel 7)

In de vorige aflevering zijn we in de 20e eeuw aangekomen. Het leven verliep in Bergschenhoek nog steeds zoals al tijden. In huis was er licht van kaarsen of de olielamp en we dronken water uit de regenwaterput. En er was één dorpsschool voor alle kinderen. Maar dat ging allemaal veranderen.

Door Fried Füss

De start van het bijzonder onderwijs

De christelijke openbare school

Achter de gereformeerde, vanaf 1816 de hervormde dorpskerk, stond al eeuwen de school van de Kerk en bestemd voor alle kinderen van het dorp. De kerkenraad benoemde en betaalde de schoolmeester. Maar de overheid had de school onder toezicht.
In 1838 wilde de kerkenraad om financiële redenen van de school af, maar de gemeente wilde de school pas overnemen als de kerkenraad deze eerst zou opknappen.
Dat gebeurde, maar de schoolmeester bleef wél in dienst van de Hervormde Gemeente.
Vanwege de Grondwet van 1848 werd het verplicht dat er in het gehele land neutraal openbaar onderwijs gegeven werd. Daarnaast werd het ook mogelijk om een school voor bijzonder onderwijs te stichten. In 1882 werd de gemeenteschool opnieuw opgeknapt en in 1893 kwam er een derde lokaal bij.

De christelijke school

Op verzoek van ds. A.J.W. van Ingen kwamen op Hemelvaartsdag 1903, na eerder vooroverleg, enkele gemeenteleden in zijn pastorie bijeen. Men besloot tot de oprichting van een vereniging met als doel de oprichting en instandhouding van een christelijke school.
In 1907 werd aan de Dorpsstraat, links van het huidige pand nr. 81, een huis met een perceel grond aangekocht. Het huis zou als schoolmeesterhuis gaan dienen en achter het huis werd de school gebouwd.
In november 1907 legde ds. Van Ingen de Eerste Steen. Op 1 april 1908 opende de christelijke School met den Bijbel met circa zestig kinderen in twee klaslokalen. Op 30 april 1930 opende ook een School met den Bijbel aan de Rottekade.
Op de gemeenteschool zaten vanaf april 1908 nog grotendeels de rooms-katholieke kinderen. In 1915 liet de gemeente op dezelfde plek achter de dorpskerk voor 12.000 gulden een nieuwe drieklassige gemeenteschool bouwen, omdat de oude school was afgekeurd. Gezien het aantal leerlingen was er slechts recht op een tweeklassige school. Op de teldag werden er, volgens de overlevering, acht voormalige leerlingen in de schoolbanken gezet om toch aan het vereiste aantal te komen.

De rooms-katholieke school

In april 1924 diende het kerkbestuur van de Sint Willibrordparochie, op initiatief van pastoor J.B. van den Berg, een aanvraag voor een schoolgebouw bij de gemeente in. En bedoeld voor een school voor het rooms-katholieke onderwijs. Op 1 maart 1925 ging in het schoolgebouw achter de dorpskerk het rooms-katholieke onderwijs van start. De naam van de school werd Pius X school. Het eerste schoolhoofd was de heer C.J. Nunnink. Tot 1971 was er geen openbaar onderwijs meer in Bergschenhoek. De gemeente regelde dat er op de Openbare School in Hillegersberg een aantal plekken voor de Hoekse kinderen waren.

Nieuwe voorzieningen
bereiken Bergschenhoek

De omnibus

In 1873 begon G.A. Freericks uit Hillegersberg een omnibusdienst voor de route Hillegersberg via Bergschenhoek naar Bleiswijk v.v.. In Hillegersberg kon je door met de paardentram naar Rotterdam-Hofplein. Freericks was eigenaar van café-uitspanning Het wapen van Holland, een in die tijd bekend etablissement in Hillegersberg. Met een theetuin en een speeltuin tot aan de Bergse Voorplas. Freericks noemde dit zijn “Jardin de Plaisance”. 

Elektriciteit in plaats van wind

De eerste stroomkabel in Bergschenhoek liep in 1913 vanaf Rotterdam langs de Rottekade.
In 1914 werden er langs de Rotte en de Rottemeren vijf door elektriciteit aangedreven poldergemalen in gebruik genomen. Eén hoofdgemaal en vier kleinere gemalen die het gehele poldergebied van de Polder Bleiswijk gingen bemalen. De watermolens werden uit bedrijf gehaald.
Hiermee werd het stoomtijdperk in de polder dus overgeslagen.
De molens werden in 1915 gesloopt of verlaagd tot bewoonbare molenstomp. Nadat in 1968 gemaal De Kooi ging draaien zijn de elektrische gemalen buiten bedrijf gesteld.

Nutsvoorzieningen voor
de burgerij

Vanaf 1913 was het in Bergschenhoek mogelijk om een telefoonaansluiting te krijgen.
Het Polderhuis kreeg telefoonnummer 1.

Vanaf 1921 konden de Hoekse huishoudens een stroomaansluiting krijgen. In 1928 kwam er drinkwater naar het dorp en werd er een waterleidingnet aangelegd.
Door het gebrek aan brandstoffen tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het interessant om in brongas te investeren.
Veel boeren en tuinders in Bergschenhoek en omgeving lieten achter hun bedrijf op polderniveau een gaswel maken.
Het Polderhuis en de rooms-katholieke pastorie behoorden daar ook bij.

Rondwegen

In de jaren dertig werden in opdracht van Provinciale Waterstaat twee wegen langs het dorp aangelegd omdat de smalle Dorpsstraat het doorgaande verkeer niet meer kon verwerken. Deze provinciale wegen kregen plaatselijk pas later de namen Leeuwenakkerweg en Boterdorpseweg.
De weg op onderstaande foto kwam aan het begin van de provinciale weg richting Bleiswijk, later de Leeuwenakkerweg genaamd.