De Kikiki-vogel
Berkel en Rodenrijs - Oktober 2025 kwam echtgenoot Peter thuis van een wandeling in het Krekengebied. Hij zei enthousiast: “Ik heb de Kikiki-vogel gehoord!” Meerdere vogelsoorten produceren zo’n geluid, maar ik wist meteen welke hij bedoelde: de kleine bonte specht!
De vorige keer dat we dit spechtje zagen in het Krekengebied was in 2021. Een boswachter in opleiding vergezelde ons tijdens een bezoek aan het gebied om broedvogels te inventariseren. Op zeker moment vroeg hij: "Broeden hier ook kleine bonte spechten?” Wij zeiden eensgezind dat we die nog nooit in het Krekengebied hadden aangetroffen. Nadat we waren uitgesproken weerklonk uit een nabijgelegen bosje het karakteristieke ‘kikiki' van deze spechtensoort en daarna zagen we hem ook. Nadien hebben we de vogel niet meer waargenomen in het gebied. Dat jaar werden er op meerde plekken in de omgeving van Lansingerland kleine bonte spechten gesignaleerd. In een bosgebiedje bij de Ackerdijkse Plassen verbleef enige tijd een mannetje, te herkennen aan een bescheiden rood petje. De vrouwtjes hebben helemaal geen rood aan het lijf. We hadden de indruk dat er een ongepaard mannetje in de omgeving rondzwierf, op zoek naar een geschikte partner en locatie om te broeden.
Op waarneming.nl zijn vorig jaar circa twintig waarnemingen van kleine bonte spechten ingevoerd, allemaal buiten het broedseizoen. In het oosten van het land zijn ze talrijker. Het aantal broedparen is sinds 1980 flink toegenomen in Nederland. Het was niet toevallig dat de kleine bonte specht het Krekengebied bezocht toen we met de jonge boswachter op pad waren. Er stonden destijds veel dode essen in het gebied, die waren aangetast door een essentaksterfte. Rechtopstaande (half)dode bomen zijn aantrekkelijk om nestholtes in uit te hakken en om voedsel in te zoeken, zoals larven van kevers. Nadien zijn de meeste dode bomen uit het gebied verwijderd. Het viel me op dat de kleine bonte specht een bijzonder patroon in de boom hakte: een aantal kleine gaatjes op een rijtje naast elkaar. Dat had ik niet eerder gezien. Een kleine bonte specht is ongeveer net zo groot als een huismus. In Nederland komen nog twee soorten bonte spechten voor: de middelste en de grote. De grote bonte specht is in ons land verreweg het meest algemeen. In de omgeving van Lansingerland hoor en zie ik ze bijna dagelijks. Soms bezoeken ze onze tuin. Een grote bonte specht is iets groter dan een spreeuw, dus niet enorm groot. De middelste bonte specht is de zeldzaamste van de drie. Vorig jaar is er eentje gezien bij landgoed De Tempel, aan de rand van Rotterdam.