Mr. Nobody en Jezus
Af en toe trakteer ik mezelf op een goede film, die mag schuren en hopelijk ergens blijft haken. Vorige maand zag ik zo’n film: ‘Mr. Nobody en Putin’. Het stelt je voor de vraag wie je bent als iedereen het spoor bijster is? Als grote leiders alles naar hun hand zetten? Maakt het dan iets uit wat ik op mijn kleine plekje doe of nalaat?
De hoofdpersoon in het waar gebeurde verhaal heet Pavel Talenkin, liefkozend Pasha genoemd. Hij is videograaf op een middelbare school in een Russisch stadje. Na de inval in Oekraïne gaat het onderwijs op de schop. Verplichte propagandalessen, een dagelijkse vlagcerenomie met volkslied… Alles op aanwijzing van Moskou en gecontroleerd door ‘de partij’.
Wat doe je als druk van een opgelegd systeem zo voelbaar wordt? Wat kun je als ‘nobody’ (‘niemand’) tegenover een dictator als Poetin? Verzet kan je het leven kosten, zo ondervond die veel bekendere Rus: Aleksej Navalny.
Pasja uit deze film is een veel kleinere vis in de wereldvijver. Maar zijn kantoortje wordt een wijkplaats voor leerlingen die ‘open’ willen denken. Een protestvlag siert de muur. Het lijken druppels op een gloeiende plaat. Maar dan staat er toch een politieauto bij Pasha’s huis op wacht. Zijn de machthebbers banger voor zulke kleine druppels dan wij zouden denken?
Ook kleine druppels hebben invloed en vele druppels maken een grote plas… Dat is ook de strategie van Jezus als Hij in de Bergrede spreekt over de kracht van ‘zout’ en ‘licht’. Ook het kleine doet ertoe en maakt verschil. Jezus’ woorden waren een inspiratiebron van Aleksej Navalny. Hij droeg deze bladzijden uit de Bijbel bij zich terwijl hij in de gevangenis geleidelijk werd vermoord.
En Pasha? Wanneer hij zijn kantoortje leegruimt - voordat hij school en land met zijn filmbeelden verlaat - zien we een glimp. Van de muur haalt Pasha een afbeelding van ‘Het Laatste Avondmaal' van Leonardo da Vinci. De film brengt het nadrukkelijk in beeld. Over inspiratie gesproken. Die ene uiterste daad van gehoorzaamheid en liefde die, zo wil ik geloven, het grote verschil maakt. Die wil motiveren en stimuleren om op die weg te volgen. Al zijn het maar een paar druppels. Ook die kunnen dorst lessen.
ds. Wim de Bruin
PKN Dorpskerk Bleiswijk