Bergeenden in de Groenzoom
AlgemeenBerkel en Rodenrijs - Half december maakte ik een fietstocht rond de Groenzoom met mijn echtgenoot. Het was vijf graden Celsius en waterkoud. Dichte grijze bewolking temperde het licht. Een beetje mist zorgde voor sfeervolle beelden in het open landschap, waarin vele waterpartijen werden geflankeerd door okergele rietkragen en donker struikgewas.
De bomen aan weerszijden van het fietspad waren flink gegroeid sinds de aanleg van de Groenzoom. We zagen een wit bruggetje in het gebied met op alle hoeken van de brugleuningen een aalscholver. De grote zwarte vogels leken daar met opzet geplaatst als bovenmaatse ornamenten. Onderweg zagen we hier en daar kleine groepjes bergeenden: grote zwart met witte eenden met een felrode snavel en een roestbruine borstband. Peter merkte op dat bergeenden zijn toegenomen in de omgeving van Pijnacker. Als nuancering voegde ik eraan toe dat ze de laatste jaren niet duidelijk talrijker zijn geworden, maar tegenwoordig zie je ze hier inderdaad veel vaker in vergelijking met dertig jaar geleden. Bergeenden zijn te beschouwen als kustvogels, ze vertoeven graag in de buurt van zout water. Op een verspreidingskaart van deze soort valt op dat ze in een brede strook langs de kust voorkomen. Sinds het begin van deze eeuw zijn ze landelijk in aantal toegenomen en wat meer landinwaarts gaan broeden. De afgelopen jaren is het aantal enigszins gestabiliseerd. Van bergeenden is bekend dat ze in duingebieden broeden in konijnenholen. We hebben ze wel eens met jongen aangetroffen in het Krekengebied. Toen vroeg ik me af of de binnenlandse broedvogels ook gebruik maken van konijnenholen. Dat leek mij niet zo waarschijnlijk, gezien het geringe aantal konijnen. Bergeenden schijnen echter ook te broeden op verscholen plekken onder gebouwen en struikgewas, dus ze zijn niet alleen op konijnenholen aangewezen. Met hun prachtige zwart witte kuikens wandelen ze soms grote afstanden om het water te bereiken. Daar heb ik wel eens fraaie filmbeelden van gezien. Vroeger zagen we bergeenden vooral tijdens uitstapjes naar de Wadden. Tegenwoordig zijn daar in de wintermaanden nog steeds de grootste aantallen te vinden. Bergeenden maken verschillende grappige geluiden. Het meest karakteristiek en herkenbaar vind ik een hoog fluitend, suizend geluid: ‘sliss-sliss-sliss’. Eerst dacht ik dat de vrouwtjes deze subtiele geluiden produceerden, maar het blijken juist de mannetjes te zijn die de geluiden voortbrengen als ze een vrouwtje achtervolgen. De vrouwtjes antwoorden met een luid nasaal gakkend ‘gagagaga’.