De voors en tegens van zelfscankassa’s bij supermarkten

Niet alle supermarkten zijn onverdeeld enthousiast over het fenomeen zelfscankassa. Je ziet ze steeds vaker in winkels, zodat er minder personeel nodig is om de boodschappen van klanten af te rekenen. Soms wordt er gewerkt met een handscanner, waarmee de klant tijdens het boodschappen doen de artikelen kan scannen die hij in zijn kar of mandje legt. Bij de kassa hoeft dan alleen nog de scanner te worden uitgelezen en kan de klant betalen met pinpas of creditcard. Maar het gebruik van scanners en zelfscankassa’s heeft ook nadelen.

Toename winkeldiefstal

Het ligt natuurlijk voor de hand dat als een klant zelf zijn boodschappen moet scannen, de verleiding soms groot is om dat dure pak runderriblappen te ‘vergeten’ bij het scannen. Er wordt in veel zaken die werken met een zelfscankassa meer gestolen. Natuurlijk zijn er slimme systemen om diefstal te beperken. De kassa’s kunnen zelf detecteren of er mogelijk diefstal in het spel is, bijvoorbeeld als een klant wel koffiefilters afrekent maar geen koffie. Ook kan een medewerker die ziet dat een klant heel lang treuzelt bij het winkelen of zich anderszins verdacht gedraagt, de kassa een seintje geven dat bij deze klant een controle moet plaatsvinden. Maar het is niet de bedoeling om alle klanten te controleren want dan schiet de zelfbedieningskassa zijn doel voorbij.

Niet alle klanten zijn enthousiast

Niet alle klanten staan te juichen over de zelfscankassa’s. Ze vinden juist het praatje met de caissière gezellig en vinden het zelf scannen maar gedoe. Bovendien hebben veel klanten het gevoel er toch altijd te worden uitgepikt voor een aankoopcontrole, waardoor het scannen nog meer tijd in beslag neemt. Alleen als er heel lange rijen staan bij de bemande kassa’s zijn mensen geneigd om voor de zelfscan te kiezen. Een ander nadeel is dat personeel soms agressief wordt benaderd als een klant wordt aangesproken op het niet hebben gescand van een aankoop. Zeker als er erg jong personeel aan het werk is, kan dit een flinke impact hebben. 

Waarom dan toch zelfscan?

Het belangrijkste voordeel van de zelfscan is natuurlijk dat er minder personeel nodig is. Eén medewerker kan vaak prima een stuk of 8 zelfscankassa’s bedienen met controles en het helpen van klanten die moeite hebben met scannen. De systemen voor het zelf scannen, onder andere geproduceerd door Eijsink.nl, worden steeds geavanceerder waardoor ze makkelijker te bedienen zijn en de kans op fouten kleiner wordt. Desondanks zijn er winkels die stoppen met het zelf scannen omdat voor hen de nadelen niet tegen de voordelen opwegen. In de VS is het heel normaal om zelf je boodschappen te scannen bij het winkelen bij de Walmart of een andere mega winkel. Maar daar vindt vaak controle bij de uitgang plaats en worden je aankopen en kassabon alsnog 1 op 1 gecontroleerd. In Nederland liep een proef met een supermarkt waar geen kassa was. De aankopen werden direct van de rekening van de koper afgeschreven. Deze proef werd echter geen succes.