dinsdag 24 november 2020 | week 48
Home » Nieuws » ‘Gerichte keuzes, (financieel) gezonde toekomst’

‘Gerichte keuzes, (financieel) gezonde toekomst’

Begroting 2021-2024

‘Gerichte keuzes, (financieel) gezonde toekomst’

Lansingerland – Door de coronacrisis is de kaderbrief (de voorloper op de begroting) niet meer voor het zomerreces gepresenteerd. Binnenkort bespreekt de gemeenteraad echter toch de meerjarenbegroting. We spraken in aanloop daar naar toe met wethouder Jan-Willem van den Beukel, die halverwege de rit van het college zijn opwachting mocht maken en zijn eerste begroting mag verdedigen. “De gemeente is een baken van stabiliteit. We leven hier in welvaart met tal van uitstekende voorzieningen. Binnen een sluitende begroting doen we wat mogelijk is,” aldus Van den Beukel.

Freek J. Zijlstra

Het college van b. en w. presenteert de begroting onder het motto ‘Gerichte keuzes, gezonde toekomst’ en wil daarmee aangeven dat Lansingerland een krachtige samenleving kent, die ook in deze onzekere coronatijd nog steeds groeit en bloeit. Fysiek gezond, omdat inwoners zich zo goed mogelijk proberen te houden aan de noodmaatregelen. Financieel gezond, omdat het college in deze begroting noodzakelijke en gerichte keuzes maakt, waardoor de begroting voor 2021 sluitend wordt. In de introductie schrijft het college dat goed leiderschap betekent dat risico’s gezien worden en er vervolgens adequate maatregelen getroffen worden.
Het begrote subtotaal aan programmatische lasten bedraagt € 170,55 miljoen in 2021. Daarvan eist het Sociaal Domein 28,4% op, het goed in stand houden van de Openbare Ruimte 17,9% en Grondzaken 33,2%. De komende jaren zullen bij de geplande overdracht van grond aan bouwontwikkelaars / investeerders, de lasten en baten echter met elkaar in evenwicht zijn en zal na het realiseren van bouwprojecten de post Grondzaken in 2024 nog maar 18% van de begroting uitmaken. Structurele nadelen op de begroting ontstaan vooral in het Sociale Domein en die tekorten dreigen de komende jaren alleen maar toe te nemen.

Waarom het motto ‘Gerichte keuzes, gezonde toekomst’?

Wethouder Jan-Willem van den Beukel: “De begroting is een uitwerking van de visie op de samenleving. Het gaat niet altijd om de grootte van het bedrag dat voor een bepaalde voorziening wordt uitgetrokken, maar ook om de beleving die er achter zit. Het gaat dus zowel over bestuurlijke realiteit alsook over het in stand houden van bijvoorbeeld een bibliotheek, of de hoogte van tarieven die de sportverenigingen moeten betalen.”

Wat is de oorzaak van het tekort in het Sociale Domein?

“We komen uit een situatie met structurele tekorten. Als we niet zouden ingrijpen, worden we in 2021 met miljoenen tekorten geconfronteerd, voornamelijk veroorzaakt door overschrijdingen in het Sociaal Domein. Het tekort in de Wmo zou alleen al oplopen richting € 5,6 miljoen. Dat is een kostenstijging van meer dan 10%. De open-einde financiering uit Den Haag is structureel ontoereikend en slaat een behoorlijk gat in de begroting. Het is ontstaan doordat de Tweede Kamer financiering van de Wmo baseert op abonnementstarieven. De omvang van het tekort vereist een andere aanpak. We laten vanaf nu de kaasschaafmethode – op alles een beetje korten – ongebruikt en maken gerichte keuzes. We gaan niet wachten tot Den Haag onder druk van Nederlandse gemeenten moet ingrijpen, maar we willen zelf een sluitende begroting. Daarbij focussen we eerst op 2021. De afspraak van onze coalitie is het voeren van een gedegen financieel beleid. En dat kan, want er is financiële ruimte. We zijn eigenlijk een rijke gemeente door de opgebouwde reserves en verkoop van de Eneco-aandelen.”

Op basis waarvan zijn keuzes gemaakt?

“We hebben de samenleving belooft dat we de sociale structuur in stand zullen houden. Er zijn afspraken gemaakt en die verwachtingen moeten worden nagekomen. Ten tweede moeten er keuzes gemaakt worden en daarbij moet het eerlijke verhaal verteld worden. In het Sociaal Domein moeten we doen wat we kunnen. Er valt door het abonnementstarief niet verder te bezuinigen op de Wmo. Wat de aanpak van de Jeugdhulpzorg betreft doen we er alles aan om te zorgen dat jongeren snel goede hulp krijgen en niet terecht komen in langdurige en te dure zorg. We kiezen daarom voor de Jeugdcoach op School (JOS) en dat mag wat kosten. We zijn een serieuze gemeente, die zorg en aandacht heeft voor het grote contigent jongeren.
Ons vierde uitgangspunt bij het maken van keuzes is dat we – vooral in deze coronatijd – merken dat onze recreatieve buitengebieden belangrijk zijn. Het was makkelijk bezuinigen geweest op het onderhoud van de buitenruimte, maar dat gaan we voor het welzijn van de samenleving niet doen. Ten vijfde, we blijven voorzieningen in stand houden. Wij gaan waardevolle maatschappelijke voorzieningen zoals de bibliotheek niet sluiten. De zesde keuze heeft te maken met het feit dat we groeigemeente zijn. Dat betekent bouwen en bedrijvigheid. Dat vraagt om investeringen die toekomstperspectief hebben. Tot slot, we willen de lokale belastingen voor huishoudens onder het landelijk gemiddelde houden.”

Toch gaan de belastingen voor ondernemers omhoog. Is dat een begrijpelijke maatregel in deze coronatijd? Juist nu zoveel (grote) bedrijven Lansingerland een goede vestigingsplaats vinden?

“We zitten met de OZB voor woningen 9% onder het landelijk gemiddelde. Daar wilden we uitkomen. De OZB groeit de komende jaren alleen mee met de inflatie. We doen in onze woonomgeving dus niet allemaal mooie dingen ten koste van de belastingdruk van inwoners. Ons is echter wel gebleken dat we maar liefst 17% onder het landelijk gemiddelde zitten met de OZB voor niet-woningen. In onze buurgemeenten betaalt men fors meer. We gaan het in onze gemeente nu stapsgewijs meer in balans brengen. In de praktijk zal de hogere OZB voor bedrijven ten opzichte van de totale bedrijfsvoering een gering bedrag zijn, maar het levert de gemeente in 2021 wel € 0,4 miljoen extra op en in 2023 ruim € 1 miljoen.”

Gaat de tuinbouw nog iets merken?

“De Greenport en de innovatieve tuinbouw met alles wat daar aan gelieerd is, zijn belangrijke partners als impuls voor de lokale economie. Ze zijn zelfs onderscheidend in het gemeentelijke profiel. We maken deel uit van het Oostland, een belangrijke mondiale speler. We gaan verder met de planologische ontwikkeling van het gebied rondom de WUR en het Horti Science Park, het ‘Sillicon Valley’ van de tuinbouw. We gaan ook vol inzetten met geld en mankracht op de warmtetransitie. We gaan proberen aan te koppelen op ‘de warmtelinQ’, de leiding die door het middengebied van Rotterdam naar Leiden zal gaan lopen. Daarmee zouden we in 70% van onze warmtebehoefte kunnen voorzien. We hebben het dan ook nog eens over 1 Megaton CO2 reductie per jaar! De tuinbouwsector verdient het dat we er in investeren en dat betaalt zich op termijn terug aan de samenleving.”

Wat gaan inwoners van stimulerende maatregelen merken?

“We gaan eenmalig anderhalf miljoen investeren in het Bergse Bos om die nabijgelegen recreatieve ruimte aantrekkelijk te houden. Onze inwoners vinden de kwaliteit van de drie groengebieden in de gemeente – de Bleiswijkse Zoom en Rottemerengebied, het Annie M.G. Schmidtpark en de Groenzoom – heel belangrijk. Verder wordt een aantal beleidsaccenten uitgevoerd. Qua veiligheid komen er extra BOA’s en de criminele ondermijning wordt hard aangepakt. Wat de leefbare omgeving betreft, gaan we een goede groenblauwe visie ontwikkelen en een milieubeleidsplan maken. Dat betekent meer aandacht voor bodem, water, geluid en lucht als tegendruk bij een toenemende bebouwde omgeving. We moeten als lokale overheid meer aan het roer komen op verschillende dossiers.”

Er wordt € 45.000 uitgetrokken voor burgerparticipatie. Medewerkers worden opgeleid in het ‘omgevingsbewust werken’. Tegelijk wordt er gekort op ‘wijkgericht werken’. Wat is het idee? Wordt de communicatie met de gemeente er beter van?

“We willen steeds meer ‘van buiten naar binnen’ werken. Ik ga uit van een goedwillende ambtenaar en goed georganiseerde inwoners, al dan niet verenigd in een wijkvereniging. Niet alle dossiers laten zich op wijkniveau bundelen. De ambtenaar is er voor het algemeen belang van de inwoners. In de gesprekken kan aan de orde komen wat er goed gaat in de wijk, en wat er beter moet. De houding moet zijn dat we sámen voor een goed resultaat gaan. Soms ben je het oneens of is iets niet uitvoerbaar. Door er een miljoen tegenaan te gooien wordt de communicatie niet beter. We moeten met elkaar constructief de houding en cultuur veranderen, passend bij hoe we als gemeente willen zijn. We zijn er als gemeente echt op uit om burgerparticipatie meer vorm te geven en dat komt ook terug in de Omgevingswet. Ik kijk persoonlijk terug op een aantal goede participatiesessies over Wilderszijde, met veel deelnemers namens verschillende gremia. Zo is ook in goed overleg met bewoners van de Zuidersingel afgesproken dat er een directe verbinding met de Molenweg en bedrijvenpark Oudeland komt,” aldus wethouder Van den Beukel.

Spaarpot

Er staat volgens de huidige planning veel op de rails de komende jaren. In het kader van het Meerjaren Investerings Plan (MIP 2021-2024) worden 80 investeringsprojecten voor een totaalbedrag van € 30,4 miljoen uitgevoerd. Dan moet aan uiteenlopende zaken worden gedacht, bijvoorbeeld op het gebied van kunstwerken in de buitenruimte (bruggen, viaducten, tunnels, kademuren), huisvesting van en faciliteiten voor het onderwijs, onderhoud van de versteende en groene buitenruimte, vervanging van riolering en verbetering van het afvalbrengstation.
Voor 2021 staan 20 projecten op de rol, onder andere twee sportvelden, de vervanging van speeltoestellen in de buitenruimte en herinrichting van de hal van het gemeentehuis in het kader van ‘Huis van de Samenleving’.
Op 31 december 2020 sluit het boekjaar af met een totale reserve van € 243,1 miljoen, waarvan € 174,9 bestaat uit bestemmingsreserves. Hierin is ook de opbrengst van de Eneco-aandelen ten bedrage van € 137,6 miljoen opgenomen.
Het college vraagt de gemeenteraad om bijna € 28 miljoen aan verschillende reserves te onttrekken en zo de voorgenomen plannen te financieren.