dinsdag 17 september 2019 | week 38
Home » Heden & Verleden » Berkel in 100 jaar zien veranderen
De ouders van Lenie op latere leeftijd.

Berkel in 100 jaar zien veranderen

In deze aflevering (202) van Heden & Verleden kijken we met Lenie van der Tas-van Mannekes terug op haar leven nu zij honderd jaar is geworden.

Wie wil reageren of ideeën heeft voor Heden & Verleden kan contact opnemen met de redactie: tel. 010 – 5118892 (keuze 2) of redactie@de-heraut.nl.

Door Trees Borkus-Henskens

Berkel in 100 jaar zien veranderen

Op 19 mei jongstleden vierde Helena Hendrika (Lenie) van der Tas-van Mannekes haar eeuwfeest met de familie. Het eeuwfeest stond gepland in de boerderij waar zij honderd jaar geleden het levenslicht zag: t Manneke aan de Klapwijkseweg. Tevens de boerderij die in oude glorie is hersteld, staat te pronken voor feesten en partijen en nog steeds bewoond wordt door een nazaat Van Mannekes.

De jarige woonde er samen met haar ouders, twee broers en zes zussen. Zij was in 1919 de een na jongste van de negen. Haar jongste zus nadert inmiddels ook de eeuwgrens en woont in Delft. Ze leefden midden in de polder waar in die tijd ook nog een rij molens stond. “Die werden om de beurt weggehaald. We woonden toen nog echt midden in het groen. Je kunt wel zeggen dat ik de hele ontwikkeling van Berkel van boerendorp naar nu helemaal heb meegemaakt.”
De kinderen Van Mannekes gingen naar de school met de Bijbel die in het centrum van het dorp naast de kerk stond en waarvan haar vader medebestuurslid was. Bijzonder in die tijd was, dat ze met de trein – die toen nog een halte station Berkel had bij de Polderweg tussen Rodenrijs en Pijnacker – vervolgens naar de Mulo in Rotterdam mocht, vlakbij de Jonker Fransstraat.

Aan het werk

Na de middelbare school ging Lenie aan het werk in de telefooncentrale van Berkel aan de Nieuwstraat die onderdeel vormde van het postkantoor. “Wij hadden zelf na ons trouwen ook al een telefoonaansluiting met het nummer 304. De eerste aansluitingen van Berkel dateren uit 1908; uitsluitend voor de notabelen van het dorp. Als er iemand belde moest het nummer op een briefje worden genoteerd en dan kon je vervolgens doorverbinden. Je kon in die tijd de gesprekken die gevoerd werden nog helemaal volgen.”
Lenie kreeg verkering met Jacobus Martinus (Jaap) van der Tas uit Zoetermeer. Eveneens uit een groot gezin met elf kinderen, waarvan er vier nog in leven zijn. De boerderij in de Vlamingstraat waar Jaap is opgegroeid staat er nog. Ze trouwden midden in oorlogstijd (1943) in Berkel en vestigden zich in een oude boerderij naast die van haar ouders. Ze woonden in die tijd niet altijd samen, maar boden ook een veilige plek aan onderduikers waar ze na de oorlog nog lang contact mee hielden. Jaap was veehandelaar en Lenie kreeg de zorg voor de kinderen van het paar: drie jongens en drie meisjes. Jaap ging bij de boeren in de omgeving langs, want hij deed zowel de in- als verkoop van vee. Wekelijks ging hij naar verschillende veemarkten en deed daar veel contacten op. Een zoon zou later in zijn voetsporen treden.

Vier generaties

De boerderij – waar de oudste dochter en de drie zonen werden geboren – werd steeds ouder en daarom werd besloten een nieuwe woning te bouwen een klein stukje verder langs het pad waar ook de oude boerderij stond. In 1957 verhuisde het gezin naar de nieuwbouw waar de laatste twee dochters ter wereld kwamen en alle kinderen opgroeiden. Naar het dorp om boodschappen te doen was geen noodzaak, want de meeste winkeliers kwamen nog langs de deur. Toen dat steeds minder werd besloot Lenie op 43-jarige leeftijd haar rijbewijs te halen, zodat zij zelf op pad kon. Ze heeft er dankbaar en lang gebruik van gemaakt. Pas op haar 93ste besloot zij het rijbewijs niet meer te verlengen. Haar oudste dochter vestigde zich enkele jaren later aan de Veilingweg. “Toen nog makkelijk dichtbij, want het was via het land van Van Mannekes te bereiken. Maar nog even en dan is al het grasland weg; volgebouwd. Misschien nodig, maar wel jammer.”
Lenie verveelde zich nooit. Ze was graag thuis, in de tuin, maar ook de familiecontacten werden steeds goed onderhouden. Kinderen en kleinkinderen konden altijd een beroep op haar doen. Naast de veertien kleinkinderen zijn er inmiddels dertien achterkleinkinderen bij gekomen, variërend in leeftijd tussen de acht jaar en enkele weken. Leuk is wel, dat haar naam stevig in de familie verankerd ligt: na haar dragen nu een dochter, klein- en achterkleinkind in hun geboortenaam Helena Hendrika.

Alleen verder

Toen echtgenoot Jaap in 1992 kwam te overlijden bleef Lenie nog enkele jaren aan de Klapwijkseweg wonen. Zij behoorde tot de eerste bewoners die in 1997 een appartement betrokken aan het Westerplein in het nieuw aangebouwde deel van Berkel Centrum. Een mooie plek, rustig wonen en bovendien vlakbij alle winkels. Ze vulde haar dagen thuis, met vriendinnen, gym, vrijwilligerswerk in Hergerborch en ze bleef veel present en betrokken bij de kinderen en kleinkinderen.
Maar toen het eeuwfeest naderde had ze pech. Na een ongelukkige val in haar appartement aan het Westerplein liep ze een bovenbeenbreuk op, dus van feesten kwam niet veel. Het werd revalideren in Delft waarvan ze zelf zegt: “Dit is de eerste maand in mijn hele leven dat ik niet in Berkel woon! Maar vijf jaar geleden kreeg ik een nieuwe heup en dat is ook goed gegaan, dus we blijven optimistisch.”
De drie dochters wonen alle drie nog in de buurt , één in Nieuwerkerk aan den IJssel en twee in Berkel en Rodenrijs waar ook een zoon woont. De andere twee zonen wonen in Frankrijk en Schoonhoven. In bescheidener vorm kon toch haar honderdste verjaardag worden gevierd. De dochters weten nog: “Voorheen ging zij als ze jarig was een dag op stap met de meisjes. We hebben zo’n beetje alle rondvaartboten en mooie tuinen van Nederland gezien! En daarna gingen we gezellig ergens eten.”

Check Also

Café-uitspanning ‘Vanouds de Vlashandel’

Bergschenhoek - In de 12e eeuw, maar wellicht al eerder, liep er vanaf Rotterdam in noordelijke richting een pad door het veenland. Aangelegd in die periode tijdens de ontginning van de woeste veenmoerassen daar. Op een zeker moment ontstond op een kruispunt met andere veenpaden een nederzetting. Het begin van het latere 'den Berchsen hoeck'.

Geef een reactie