woensdag 20 maart 2019 | week 12
Home » Algemeen » “We kunnen de klok nog terugdraaien”

“We kunnen de klok nog terugdraaien”

Reinier van den Berg spreekt tijdens Klimaatcafé

“We kunnen de klok nog terugdraaien”

Lansingerland – Klimaatverandering is een hot topic, daar kun je niet meer omheen. Staat die klimaatverandering vast en is het onomkeerbaar? Wat zijn de gevolgen wereldwijd, in Nederland en voor ons in het laaggelegen Lansingerland? We gingen met Stefan van den Helder, organisator van het Klimaatcafé, op bezoek bij klimatoloog Reinier van den Berg, ter introductie op zijn presentatie tijdens het eerste Lansingerland Klimaatcafé, dat op 28 maart aanstaande wordt gehouden.

Freek J. Zijlstra

Reinier van den Berg is bekend van televisie als weerpresentator. Hij is klimatoloog, inspirator en duurzamoloog. Hij stond sinds 2012 ook geregeld in de duurzame top 100 van dagblad Trouw. Hij woont in Bennekom.
Lansingerlander Stefan van den Helder is hydroloog en houdt zich bezig met watermanagement en klimaatadaptatie. Hij is lid van het Bewonersplatform Lansingerland Samen Duurzaam en organiseert samen met de gemeente en beide waterschappen het klimaatcafé.

Is de klimaatverandering een vaststaand feit?

Reinier: “Jazeker, en de klok staat op vijf over twaalf! We zien de temperatuur op aarde en van de oceanen in een overduidelijke trend stijgen. Met grote gevolgen. Wereldwijd en ook in Nederland. De ijskappen van Groenland en Antarctica smelten sneller, waardoor de zeespiegel in de loop van de eeuw steeds verder stijgt. De Rijn is onze belangrijkste toevoer voor zoet water, maar als we bijvoorbeeld over 20 jaar weer zo’n droge zomer krijgen, komt er nog maar weinig zoet water het land binnen. Dan zijn de gletsjers in het brongebied grotendeels weg! Verder daalt de Hollandse bodem, met name de veenbodem. Door andere bemaling kunnen we dat proces vertragen of zelfs stilleggen. Dijken worden verstevigd en verhoogd, maar we zouden tevens meer water moeten opslaan, bijvoorbeeld buffers van ondergelopen land, dat we bij langdurige droogte weer kunnen gebruiken. Vorig jaar hadden we eind mei door hoosbuien veel wateroverschot en daarna maandenlang extreme droogte.”

Moeten wij door zeespiegelstijging allemaal bij u in het oosten van het land komen wonen?

Reinier: “We moeten de zeespiegelstijging heel serieus nemen. Behoudende berekeningen komen uit op een stijging tussen de 30 en 90 cm in het jaar 2100. Anderen suggereren een stijging van 1,8 meter. Als het helemaal misloopt raken er miljoenen Nederlanders op drift. Maar voordat het zover is, hebben we wellicht al te maken gekregen met migranten uit het zuiden, die de hitte ontvluchten en op zoek gaan naar water.”

Moeten we doorgaan met bouwen in Lansingerland, tot 2030 nog 6.500 woningen erbij?

“We kunnen de klok nog terugzetten naar vijf voor twaalf. Dan moeten we nu beginnen met de opgave om in 2050 in een energie-neutrale en klimaatbestendige omgeving te leven. De uitstoot van CO2 moet drastisch omlaag, groene energie opwekken en robuust watermanagement. Er wordt steeds meer verstedelijkt. In sommige steden is de lokale temperatuur bij zonnig zomerweer wel 6 graden hoger dan in de (bosrijke) omgeving. Vergis je niet in het schaduweffect van een volwassen boom. Dat kan wel 3 graden schelen, en daarvoor heb je tien airco’s nodig! Bosbouw en groen in de stad is bovendien goed voor de biodiversiteit en het verbetert uiteraard de luchtkwaliteit door het uit de lucht halen van (ultra) fijnstof. Daarom moeten we bossen en bestaand groen beschermen en niet gedeeltelijk weghalen voor het aanleggen van meer asfalt, maar juist meer bomen planten. Het bouwen van energie-neutrale woningen die van gas af zijn is één ding, maar minstens zo belangrijk is het op peil houden van de natuurlijke leefomgeving.”

Wat kunnen inwoners nu al zelf doen?

“Naast het opwekken van duurzame energie, energie besparen, elektrisch rijden, zo veel mogelijk ontspullen en proberen de hoeveelheid plastic terug te dringen. De circulaire economie maakt stappen. Zelf ben ik betrokken bij een startend bedrijf dat van plastic afval weer olie maakt, waaruit vervolgens weer nieuw plastic kan worden gemaakt. Zodat er wereldwijd veel olie in de grond kan blijven!”
Stefan: “Veel inwoners weten niet dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor het perceel waarop ze wonen en een zorgplicht hebben wat de waterhuishouding betreft. Nu kiepert men als het ware het regenwater ‘over de schutting’. Maar hemelwater kan bijvoorbeeld ook via de dakafvoer opgevangen worden in de regenton voor later gebruik van de vergroende tuin. De gemeente en beide waterschappen hebben subsidieregelingen die bedoeld zijn om de eigen tuin te vergroenen. Te veel mensen denken om het gemak van nú, maar moeten daarin stappen naar de toekomst maken.” Reinier: “Ik geloof meer in een beloningsbeleid dan in een afstraffingsbeleid. Het motto is nog steeds ‘steen eruit, plant erin’. Een groene tuin houdt het water in de grond vast, is koeler dan een versteende tuin, het zuivert de lucht, het is goed voor de insectenpopulatie, het trekt vlinders aan en mensen en kinderen worden er blijer van!.”

In Lansingerland gaan oude wijken op de schop, worden rioleringen vernieuwd en de gemeente brengt scheiding aan tussen hemelwater en rioolwater. Wat lost dat op?

Stefan: “Dat wordt vooral gedaan om de aanvoer op de rioolwaterzuiveringsinstallaties te verminderen, die nu overbelast raken. Het is echter belangrijk dat zo veel mogelijk zuiver hemelwater wordt geborgen en vertraagd afgevoerd of opgeslagen voor gebruik in tijden van droogte. Op microniveau in de regenton, maar gemeenten moeten in samenwerking met de waterschappen ook nadenken hoe ze dat op macroniveau gaan doen.”

Maken wij het nog mee dat we natte voeten krijgen?

Reinier: “Onze kinderen en kleinkinderen wel. Die moeten gaan nadenken over een andere manier van bouwen. De woningen van nu zullen de levensduur van vijftig jaar wel halen. Ik denk dat er vóór 2070 nagedacht moet worden over verplaatsbare (of drijvende) woningen. Niet meer opgetrokken uit gemetseld steen, maar woningen van duurzaam hout die je op kunt pakken en elders neer kunt zetten. Circulariteit 2.0.”

U bent christen. Denkt u ook in termen van ‘rentmeesterschap’?

“Rentmeesterschap is winstgevend! Daarin zit rente en rendement. Het levert wat op. Sowieso voor de planeet, voor de schepping. Maar vaak ook voor de economie, voor de portemonnee. We moeten het maximale uit de kast halen om de hoeveelheid CO2 terug te dringen en onze natuur te beschermen. Ik zag laatst een luchtfoto van een landschap met zonnepanelen naast een industriewijk. Die zonnepanelen hadden op de daken van die fabrieken gelegd moeten worden. Het landschap moeten we zoveel mogelijk behouden voor bloemen en biodiversiteit en er bomen omheen planten.”

U hangt een deel van uw verhaal op aan 5 P’s: people, planet, profit, passion en proud.

Reinier: “Dat zijn handvatten, waarin het handelen van de mens, het behoud van de aarde, het zuinig zijn met energie en water, onze volledige inzet en het eerlijk verdelen van grondstoffen aan de orde komen.”

Wat mogen we van het Klimaatcafé verwachten?

Stefan: “Het Klimaatcafé is gratis en bedoeld voor alle inwoners uit Bergschenhoek, Bleiswijk en Berkel en Rodenrijs. Er is een markt waar mensen informatie kunnen krijgen over wat klimaatverandering voor hen betekent en wat ze er aan kunnen doen. De gemeente, waterschappen en verschillende bedrijven zijn aanwezig. De lezing van Reinier en de infomarkt zijn bedoeld als een eerste stap in bewustwording en informatievoorziening. Vervolgens hopen we inwoners te inspireren, te motiveren en te activeren. Bezoekers van het Klimaatcafé maken kans om een aantal van de aangeboden producten te winnen!”

Voor in de agenda: Klimaatcafé, donderdag 28 maart van 19.00 – 22.00 uur in t Manneke, Leeweg 33 te Berkel en Rodenrijs.

Check Also

Leden VNO-NCW Oostland krijgen een ‘Rondje van de zaak’

Lansingerland - Tijdens een ‘Rondje van de Zaak’ openden bedrijven in Lansingerland hun deuren voor de collega-leden van VNO-NCW Oostland. Donderdagmiddag 14 maart bezochten ze een tweetal bedrijven in Lansingerland, maar ook een school in Berkel en Rodenrijs die zich voor een belangrijk deel ook op het bedrijfsleven richt. De onderscheidende kracht van deze bedrijven en de school stond die middag centraal.

Geef een reactie