zondag 16 december 2018 | week 50
Home » Algemeen » Oorlogs’zusjes’ na 73 jaar weer bij elkaar

Oorlogs’zusjes’ na 73 jaar weer bij elkaar

Oorlogs’zusjes’ na 73 jaar weer bij elkaar

Berkel en Rodenrijs – Toen de donkere jaren van de Tweede Wereldoorlog in 1945 eindelijk voorbij waren, gaven de ouders van Willy Grootenboer haar zusje weg. Tenminste, zo vond de achtjarige Willy het. Haar zusje Rita was vijf. Haar ouders hadden haar niet verteld dat Rita niet een Grootenboer was. Ze wist niet dat Rita een Joods kindje was dat Willy’s ouders, Marinus (Rien) en Co, als baby in huis genomen en haar leven gered hadden. Ze liepen zelf groot risico door dat kindje op te voeden als een lid van hun eigen gezin.

Angela Reitsma Bick

Willy’s ouders boden weerstand tegen de nazi-bezetters door het kindje openlijk te verbergen. De Joodse ouders van Rita hadden haar en haar broertje overgegeven in de handen van de ondergrondse om hen veilig te beschermen. De ouders kwamen kort daarna om in Sobibor, een concentratiekamp in Polen.
Willy herinnert zich het geluid van laarzen die luid de trap opkwamen in de nacht, en dat ze dan haar ogen dichtkneep als de soldaten een zaklantaarn over hun bed lieten schijnen. Op een keer kwam een Duitse soldaat in de slaapkamer, keek naar het donkere haar van Rita tussen al de blonde kopjes, glimlachte een beetje – en ging verder. “Dat was een goede soldaat,” zei haar moeder later.
Toen de oorlog voorbij was brachten Rien en Co Rita naar het huis van een oom en tante. De familie Grootenboer vertrok uit het dorp Berkel en Rodenrijs en emigreerde naar Canada. Alleen over met vijf broers vroeg Willy zich af wat er gebeurd was met haar enige zuster. Het duurde 73 jaar voor ze een antwoord kreeg.

Een mensenleven later

In april van dit jaar (2018) spraken Rita en Willy voor de eerste keer sinds 1945 met elkaar sinds 1945. Fred Ball, een vriend van de familie Grootenboer, hervatte de poging die hij eerder, in de midden tachtiger jaren, gedaan had om Rita te vinden. Willy wist al dat Rita met haar oom naar Milwaukee (USA) geëmigreerd was, maar daar liep het spoor dood. Eindelijk, vroeg in dit jaar, vond Fred een klein verhaaltje over de Holocaust in een krant uit Buffalo (NY, USA) en daarin stond ook Rita haar meisjesnaam. Hij spoorde haar telefoonnummer op en nam contact op met haar.
Willy en Rita ontmoetten elkaar in juni in de Koninklijke Botanische Tuin te Burlington, Ontario, Canada – een neutrale ontmoetingsplaats. Twee broers Grootenboer, Theo en Ed, waren ook aanwezig. Het spijt de familie dat hun ouders niet meer de gelegenheid hadden om Rita te ontmoeten.
“Het was een heel aandoenlijke ontmoeting,” vertelt Willy. Nu spreken de vrouwen iedere week via de telefoon.
Rita herinnert zich niet veel over de oorlogsjaren. Ze vertelde Willy dat ze zich herinnert dat er altijd veel kinderen over de vloer waren, en dat ze een keer gered werd toen ze in een of ander water viel, en dat ze door hun moeder van de keukenkastjes werd getild toen ze verstoppertje speelden.
Tegenwoordig woont Rita in Buffalo bij haar zoon die orthodontist is. Ze had nooit naar het Nederlandse gezin, dat haar het leven redde, kunnen speuren want ze kende hun achternaam niet.
In september is Rita, 78, een week lang op bezoek geweest bij Willy thuis in Thunder Bay, Ontario, Canada. Toen Willy Rita een ‘lang-verloren zuster’ noemde, corrigeerde Rita haar. “Ik ben niet lang-verloren,” verklaarde ze, “Willy, ik ben ‘nieuw-gevonden’.”

Angela Reitsma Bick is eindredacteur van Christian Courier, een Canadees tijdschrift. Dit artikel stond in CC op 12 november 2018. Het artikel is vertaald en werd aangeboden door John Hofstee, oud-inwoner van Berkel en Rodenrijs en woonachtig in Ontario, Canada.

Check Also

Debatteren op Champions League niveau!

Bergschenhoek - Het debatteam van het Wolfert Lyceum heeft zich in het weekend van 16-17 november geplaatst voor de finale van het NK Debatteren op 26 januari op de Universiteit van Utrecht. “Een ontzettend knappe prestatie”, vertelt Maarten van Gulik, coördinator van het Debatteam. “We gaan in Utrecht echt meedoen met de Champions League van het debatteren.”

Geef een reactie