woensdag 12 december 2018 | week 50
Home » Politiek » Vliegverkeer RTHA draagt voor minstens 15% bij aan uitstoot fijnstof

Vliegverkeer RTHA draagt voor minstens 15% bij aan uitstoot fijnstof

Onderzoek in opdracht van luchthaven

Vliegverkeer RTHA draagt voor minstens 15% bij aan uitstoot fijnstof

Lansingerland – Een half jaar nadat op verzoek van de luchthaven Rotterdam The Hague Airport (RTHA) door TNO metingen naar de bijdrage van ultrafijnstof door vliegverkeer is gedaan, verscheen eindelijk het rapport. Het onderzoek bevestigt hooguit wat we al wisten, maar is op veel te beperkte schaal uitgevoerd om echte conclusies te kunnen trekken.

Freek J. Zijlstra

TNO heeft in opdracht van RTHA in de periode van 11 november tot 4 december 2017 metingen van ultrafijnstof verricht. Aan weerszijden van de start- en landingsbaan werden twee meetopstellingen geplaatst en er werd op twee kilometer afstand van de luchthaven aan de Veldkersweg in Rotterdam Schiebroek een meetopstelling geplaatst. Op 14 en 15 november was er in verband met groot onderhoud van de start- en landingsbaan vrijwel geen vliegverkeer. Het was de bedoeling om die metingen als 0-waarde te gebruiken, zodat het effect van vliegverkeer bovenop de hoeveelheid fijnstof die afkomstig is uit andere bronnen, berekend kan worden.
TNO heeft op 29 juni 2018 rapport uitgebracht aan RTHA. Op 23 juli bracht Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland dit rapport via een persbericht naar buiten, voorzien van commentaar. De luchthavendirectie heeft het rapport met een korte toelichting op de eigen website geplaatst.

De resultaten

De meetresultaten tijdens de onderhoudsperiode waren onbruikbaar omdat de concentraties van ultrafijnstof door gebruikte werktuigen en asfaltering ter plaatse verstoord werden.
De gemiddelde hoeveelheid ultrafijnstof ter hoogte van de start- en landingsbaan bedraagt in de meetperiode 13.000 deeltjes per cm3. Het vliegverkeer draagt ter plaatse 10-14% bij aan de luchtverontreiniging.
Op de enkelvoudige meetlocatie in woonwijk Schiebroek bedraagt de hoeveelheid ultrafijnstof 8.000 deeltjes per cm3. Daar is de bijdrage door het vliegverkeer aan de totale luchtverontreiniging ca. 10%.
De onderzoekers brachten op deze getallen vervolgens correcties aan voor de windrichting en het aantal en type vliegtuigen. Er wordt in de wintermaanden beduidend minder gevlogen, waardoor de berekende bijdragen van vliegverkeer op RTHA jaarlijks gemiddeld 16-20% is en aan de Veldkersweg ca. 15%.
De onderzoekers geven zelf aan wat de onnauwkeurigheden in hun waarnemingen zijn: aanname van meteorologische condities, meting in slechts één woonkern met één meetopstelling, de wellicht lage correctiefactor 1,5 van winter naar zomerse vliegbewegingen en het uiteindelijk weergeven van jaargemiddelden. Ze bevelen aan op meerdere plaatsen en tijdstippen metingen te verrichten.

Volgens RTHA is de conclusie van het rapport dat de bijdrage ultrafijnstof (gecorrigeerd naar het vliegverkeer over het gehele jaar) van de luchtvaart in de direct omliggende woonwijken circa 15% bedraagt. Die jaarconcentraties zouden dan ongeveer de helft zijn van wat bureau Erbrink eerder had geschat op basis van berekeningen en meetgegevens verzameld bij Schiphol. De totale concentratie ultrafijnstof in de naastliggende woonwijk van RTHA is volgens de luchthaven vergelijkbaar met een gemiddelde woonwijk in Nederland, waarvan de concentratie tussen 8.000 en 9.500 deeltjes per cm3 ligt.

Kritiek op deze studie

De conclusie dat gedurende het jaar het vliegverkeer ‘slechts’ voor 15% bijdraagt aan de totale concentratie ultrafijne stofdeeltjes is nog geen reden tot opluchting, aldus de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland. Concentraties ultrafijnstof kunnen op tijdstippen waarop veel vliegtuigen achter elkaar vertrekken, vaak tussen 7.00 en 9.00 uur, tijdelijk hoog oplopen. Het enkelvoudige meetpunt in het onderzoek is te beperkt, waardoor er nog steeds met rekenmodellen schattingen worden gemaakt van de hoeveelheden ultrafijnstof in andere woongebieden rond RTHA.
Ook zijn er slechts kortdurend metingen uitgevoerd in de wintermaanden november-december, een periode waarin het juist relatief rustig is met vliegverkeer op de luchthaven. Bij het toepassen van correctiefactoren naar berekeningen van jaargemiddelden geldt dat hoe meer rekencorrecties gemaakt moeten worden, hoe groter de onzekerheid wordt. Er zijn in de regio van RTHA tal van luchtvervuilende bronnen, veroorzaakt door wegverkeer en industrie. Natuur en Milieufederatie vindt breed opgezet onderzoek noodzakelijk om een juist beeld te krijgen van de werkelijke luchtkwaliteit.

RTHA heeft zelf opdracht voor deze studie gegeven. De vraag blijft waarom er besloten is slechts één meetpunt in één woonomgeving te plaatsen voor het bepalen van de fall-out van ultrafijnstof, veroorzaakt door plaatselijk vliegverkeer. Mocht het niets kosten of werd de opdracht met opzet op beperkte schaal uitgevoerd? Voorts, waarom in zo’n korte periode, als bovendien het rapport pas na een half jaar is uitgebracht?
Het valt op dat bij de Maatschappelijke Kosten Baten Analyse die Ecorys in 2015 op verzoek van RTHA uitvoerde, – blijkt nu uit het rapport van de Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast – daarin ook al (bewust?) voor RTHA gunstige ondergrenzen werden aangehouden.
Deze beperkt uitgevoerde veldmeting naar ultrafijnstof vraagt dringend om een gedegen aanpak volgens een breed opgezet (burger)meetnet in alle woonwijken waarboven laagvliegend verkeer naar en van RTHA uitstoot van fijnstof veroorzaakt. Daar is haast mee geboden met het oog op de aanleg van de A16-Rotterdam in hetzelfde gebied. Tijdens de spits en tijdens dezelfde piekuren als vliegveld RTHA, wordt de in te ademen buitenlucht extra vervuild, juist op het moment dat veel mensen onderweg zijn. Gelet op de uitspraken van kinderlongarts professor Johan de Jongste in ons interview van 31 januari jl. is al die opeenstapeling van luchtverontreiniging funest voor onze gezondheid.

Check Also

Interactief Groep kiest voor Carrière Uitzendbureau

Berkel en Rodenrijs - Carrière Uitzendbureau neemt per 1 december 2018 de Interactief Groep uit Berkel en Rodenrijs over.

Geef een reactie