zondag 24 juni 2018 | week 25
Home » Algemeen » Wat is eigenlijk gezondheid?

Wat is eigenlijk gezondheid?

Ik zit met vijftien anderen voor de permanente educatie ‘op de hei’ in Doorn. Het gaat over gezondheid. Dat is natuurlijk wel ‘een dingetje’ in onze samenleving. Wij worden van vele kanten gestimuleerd om gezond te leven, om gezond te eten, om goed te bewegen. Maar wat is dat eigenlijk, gezondheid? Nu zijn er nogal wat definities van wat gezondheid is, en daar in Doorn krijgen we drie belangrijke voorgeschoteld.
Gezondheid is de afwezigheid van ziekte, zo luidt de eerste. Dat klinkt logisch; je bent gezond als je niet ziek bent. Of is dat een beetje te simpel gesteld? Want wat nu als je bijvoorbeeld wel lichamelijk gezond bent, maar lijdt aan eenzaamheid?
De tweede is opgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO 1948). Gezondheid is ‘een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welbevinden’. Deze definitie is een stuk breder. Maar dat woordje volledig maak het wel hoogdravend. Een volledig geestelijk welbevinden – ga er maar aanstaan.
De derde is afkomstig van mevr. Machteld Huber (2014). Gezondheid is ‘het vermogen om zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.’ Deze definitie heeft vandaag de dag veel invloed: je eigen regie voeren, zo lang mogelijk thuisblijven, daar gaat het om. De nadruk ligt op het vermogen met veranderende situaties om te gaan. Maar deze definitie is wel erg gericht op de autonomie en onafhankelijkheid van de mens. Kinderen lijken volgens deze definitie sowieso niet gezond (die voeren namelijk geen eigen regie), en hoe onafhankelijk en autonoom zijn we eigenlijk als mens? Is er ook niet een kant die we zo uit het oog verliezen? Die van afhankelijkheid? Dat zijn we vanaf het moment dat we geboren worden (en daarvoor al), maar ook als we volwassen zijn.
Kortom: elke definitie heeft zijn voors en zijn tegens. En de vraag is: hoe nu verder?
De docent neemt ons mee naar Afrika, waar hij jarenlang doceerde. ‘In Afrika,’ zo vertelt hij, ‘kijken ze heel anders naar gezondheid. Ze denken daar vanuit relaties. En daar kunnen we wel wat van leren.’ Gezondheid betekent in Afrika ook het hebben van gezonde relaties. En dat wordt breed opgevat: je relatie met je familie, je omgeving en met God – ja, die telt ook volwaardig mee.
Wat moeten wij hiermee? Misschien kunnen we dit zeggen: gezondheid is een zeer complex begrip. Het lichamelijke is belangrijk, zeker. Maar er is meer. Ook het mentale, relationele, collectieve en morele spelen mee. En ook het spirituele en het religieuze. En zelfs God, zo leer ik van de Afrikaanse input. Laten we ook Hem maar eens ter sprake brengen als we het over gezondheid hebben.

Aaldert Gooijer
Predikant Hervormde Gemeente
Berkel en Rodenrijs

Check Also

Inloopavond ontwerpbestemmingsplan

Berkel en Rodenrijs – Op woensdag 4 juli organiseren wij in het gemeentehuis van Lansingerland …