zaterdag 16 december 2017 | week 50
Home » Heden & Verleden » Rijksweg gaat in Bergschenhoek door gronden met een historie
De duikerbrug

Rijksweg gaat in Bergschenhoek door gronden met een historie

In deze aflevering (138) van Heden & Verleden het laatste nieuws en de historie met betrekking tot twee slooplocaties voor de A16 Rotterdam.

Wie wil reageren op deze rubriek of zelf een foto met anderen wil delen, kan contact met de redactie van De Heraut opnemen: tel. 010 – 5118892 of redactie@de-heraut.nl.

Door Fried Füss met dank aan Bas Metselaar

Rijksweg gaat in Bergschenhoek door gronden met een historie

A16 Rotterdam heet de nieuwe rijksweg die het Terbregseplein met de A13 gaat verbinden. In 2019 start Rijkswaterstaat met de werkelijke aanleg.

In Bergschenhoek loopt het tracé vanaf de Rotte, op korte afstand van de voormalige molenviergang G, door het Lage Bergse Bos. Na de Bergweg-Zuid gaat de weg richting Wildersekade. Voorbereidende werkzaamheden zoals het vrijmaken van het tracé zijn reeds gestart. In Bergschenhoek begon in september 2017 op twee locaties de sloop van de opstallen. Plekken met een lange historie.

Waar en wat is gesloopt?

Twee schetsen en foto’s bij dit artikel verklaren al veel. De gesloopte opstallen zijn in rood aangegeven. Aan de Bergweg-Zuid betreft het de panden nrs. 179, 181,181-1 en 183. Aan de Rottekade de panden nrs. 242 en 243/244. De bijgebouwen en de schuren zijn ook gesloopt. De vrijgemaakte ruimte is nodig voor de bouw van de tunnels onder de Rotte en de Bergweg-Zuid. Er gebeurde nog meer op de slooplocaties zoals het verwijderen van bomen en struiken. En op een aantal plekken is archeologisch onderzoek uitgevoerd en loopt er nog vervolgonderzoek (zie De Heraut van 15 november 2017). Op een aantal plekken zal nog vervuilde bodem gesaneerd worden.

Toelichting

Op de foto van de Bergweg-Zuid zijn niet alle slooppanden te zien. Links van de voormalige boerderij staat het huis Bergweg-Zuid 179. Aan de rechterkant van de foto achter het geboomte staat op Bergweg-Zuid 183 de in de jaren ’50 gebouwde villa De Schuur. De Bergweg-tunnel komt globaal tussen de boerderij en de duikerbrug te liggen.

De Rottetunnel komt, als we de foto bekijken, direct rechts naast de loods Rottekade 242 te liggen. De locatie van de loods is vanouds bekend als “de teerfabriek” of “de grafkistenfabriek”. Links van de loods staat het dubbele pand Rottekade 243/244.

Historie Bergweg-locatie

De plek van de huidige duikerbrug, waar de boezemvaart van de ene kant naar de andere kant van de Bergweg-Zuid loopt, heet vanouds de Splintersebrug. Vierhonderd jaar geleden was hier een heul. In 1694 werd er de eerste ophaalbrug gebouwd. De naam Splintersebrug is rond 1700 ontstaan door de daar aanwezige werf met helling van scheepsbouwer Splinter. Ongeveer op de plek waar later villa De Schuur kwam. Transport per schip was tot de Eerste Wereldoorlog de belangrijkste vorm van vervoer. De ophaalbrug werd in 1936 gesloopt en daarvoor in de plaats kwam er een duikerbrug.

Het lange pand Bergweg-Zuid 181 was voorheen de boerenhofstede Land en Veelust. Gebouwd aan het begin van de 19e eeuw, niet lang na de droogmaking van de polder (1772-1785). Op de dijk daar stond toen al oudere bebouwing. Door het nog lopende archeologische vervolgonderzoek zal hier wellicht nog meer bekend over worden. De laatste boeren hier waren Koos en Grab van der Burg. Koos op de boerderij en zijn broer in het huis nr. 179 links ervan. De bedrijfsvoering werd begin jaren ’70 gestopt toen het Recreatieschap Rottemeren het land nodig had voor de aanleg van het Lage Bergse Bos.

Historie Rottekade 243/244

Het dubbele pand uit 1915 stond volgens de overlevering op de molenkelder van de gesloopte watermolen G1 gefundeerd. Vanouds Breggemolen genaamd en op oude kaarten ook vermeld als Bergracksemolen. Tijdens de sloop van het huis werd inderdaad het onderste gedeelte van de Breggemolen aangetroffen. In de molenkelder bleek aan het begin van de voorwaterloop (het uitstroomgedeelte) de houten wachtdeur nog aanwezig. Halverwege de 16e eeuw stond hier aan de Rottekade al een watermolen die in 1617 afbrandde. In 1618 herbouwd als achtkante grondzeiler. In 1772 werd in het kader van de droogmaking van de polder op ongeveer 120 meter ten zuiden van de Breggemolen de molen G1 aan de Rottekade gebouwd. Dit werd de bovenmolen van de molenviergang G. De oude Breggemolen zou tot het eind van de droogmaking blijven malen. Omdat de nieuwe G1 na korte tijd verzakte besloot het polderbestuur om deze uit bedrijf te nemen en de Breggemolen te reviseren. Deze ging in 1785 als watermolen G1 in bedrijf. In 1787 werd de verzakte molen aan een polder in Overschie verkocht. In 1914, toen de windbemaling werd vervangen door elektrische bemaling, werd de Breggemolen/G1 uit bedrijf genomen en verkocht. Na de afbraak werd in 1915 op de molenkelder een huis gebouwd.

Historie locatie “teerfabriek”

Op de plek van de loods Rottekade 242 stond vroeger tegen de boezemvaart het zomerhuis van de Breggemolen. Na 1915 werd hier langs de Rottekade een kaasfabriek gevestigd. Men maakte er “Fransche kaas” maar dat bleek geen goede handel en de kaasmaker vertrok. In 1928 vestigt zich aannemingsbedrijf Gebr. Kramer op deze locatie. Een firma die rubberoid verwerkte als dakbedekking. Vanaf 1932 maakte men hier een verbeterd soort rubberoid. Er stond toen een fors bouwwerk met binnen enkele kolengestookte bitumenketels. Op topkaarten is in die periode de vermelding “fabriek” te lezen. Het huis ernaast diende als kantoor en laboratorium. Rechts naast de fabriek stonden enkele loodsen. Hier werden buizen voorzien van een asfaltbitumenbekleding tegen corrosie. In 1948 fuseert het bedrijf tot “Key en Kramer”. Omdat er aan de Rottekade geen uitbreiding mogelijk is verhuist het bedrijf tussen 1951 en 1957 in fasen naar Maassluis. De fabriek wordt dan grotendeels afgebroken en in 1958 komt er een loods als werkplaats voor grafkistenmaker Rien Uittenbroek. Het huis wordt het woonhuis van Uittenbroek. 30 Jaar later stopt hij met zijn bedrijf. De laatste gebruiker van de loods was de S.V. Interieurgroep B.V. De sloop bleek een flinke klus. De slopers kwamen nog delen van de oude fabriek tegen. En wie weet wat de archeologen hier nog ontdekken aan de Rottekade.

Check Also

Een schoolgebouw in ontwikkeling

De ontwerpfase voor een nieuw complex met basisscholen De Kwakel en Prins Willem-Alexander, peuterspeelzaal en buitenschoolse opvang in de Bloemenbuurt van Rodenrijs is begonnen. Over drie jaar hoopt Geert Kroek het mee te maken dat hij aan het vierde schoolgebouw in zijn carrière begint, en het derde gebouw op hetzelfde stuk grond in Rodenrijs.