zondag 19 november 2017 | week 46
Home » fbpost » Een familiegeschiedenis in beeld gebracht

Een familiegeschiedenis in beeld gebracht

‘Land van glas’

Een familiegeschiedenis in beeld gebracht

Berkel en Rodenrijs – Berkelaar Koen van Wijk (47) presenteert vandaag – woensdag 31 mei – het boek ’Land van Glas’, een familiegeschiedenis die zijn oorsprong vindt bij Bram Moerman. De tuinderszoon die in 1895 het levenslicht zag in Hillegersberg. De schrijver neemt de lezer mee door de geschiedenis van de familie en de ontwikkeling in de tuinbouw. Het boek, dat begint als Bram 15 jaar is, geeft daarnaast een prachtig tijdsbeeld van Nederland, maar ook van hetgeen zich in de rest van de wereld afspeelt.

Trees Borkus-Henskens

“Mijn moeder Riet is een Moerman en zij is er mede de reden van dat ik de pen ter hand nam. Zij kan honderduit vertellen over de familie, het dagelijks leven in de tuinbouw en de vele ontwikkelingen die zich in de loop der jaren voordeden. Door mijn werk ken ik de sector en dat deed me besluiten de geschiedenis van de familie vast te leggen.” Zelf ging Koen na schooltijd aan de slag bij zijn vader Paul in het verwarmingsbedrijf, een puur Berkels bedrijf dat veel klanten telde in de glastuinbouw. Hij maakte zich het lassen eigen, maar was ook geïnteresseerd in het schrijven. In 1992 schreef hij voor De Heraut verslagen van politiek Bleiswijk en een jaar later besloot Koen de opleiding aan de School voor Journalistiek te gaan volgen met een stageperiode bij het agrarisch vakblad Groente en Fruit. Na voltooiing van zijn studie kon hij daar als agrarisch journalist meteen aan de slag. Maar ook de studie aardrijkskunde trok en toen hij die had afgesloten ging hij enkele jaren op diverse scholen aan de slag als aardrijkskundedocent. Momenteel werkt hij als journalist bij het vakblad Nieuwe Oogst van LTO Noord. Zijn specialismen Tuinbouw, Ruimtelijke Ordening en Cultureel Erfgoed kwamen hem goed van pas bij het schrijven van het boek.

Interviews

Grondlegger van de beschreven familietak Bram Moerman overleed in 1975, maar hij liet vier zonen en zes dochters na. Naar een idee van het boek ‘Het zwijgen van Maria Zachea, een ware familiegeschiedenis’ van schrijfster Judith Koelemeijer ging Koen van Wijk aan tafel met meer dan dertig familieleden. Het werden interviews die de basis vormden van de familiegeschiedenis van de familie Moerman. Bram zei de meester op elfjarige leeftijd vaarwel om vervolgens bij zijn vader in het tuinbouwbedrijf mee te gaan werken; op de hoek van de Grindweg en de Molenlaan. Groenteteelt in de koude grond en wat komkommers onder platglas. De oogst werd met paard en wagen naar de groentemarkt op het Noordplein gebracht. Tot 13 april 1904 toen de groenteveiling aan het Stroveer bij De Rotte de deuren opende. In 1911 verhuisde de familie naar de Bergweg in Bergschenhoek en na zijn huwelijk in 1921 verhuisde Bram naar een eigen tuin aan de Hoekeindseweg (achter de Cosinta Hoeve) in Bleiswijk. Zijn vier zonen zouden allemaal tuinder in Bleiswijk worden en drie van zijn dochters trouwden een boerenzoon die later tuinder werden. “Tijdens elke verjaardag ging het gesprek dus altijd over de tuin!” lacht Koen. En van de inmiddels 37 kleinkinderen zijn er eveneens veel tuinder geworden; negen ervan zijn dat nog steeds en een is bedrijfsleider van een tuin. “Daar kun je een boek op bouwen!”

Zoeken, lezen en luisteren

Bijna drie jaar was Koen bezig met zoeken, lezen, luisteren, noteren en speuren. Daarbij kreeg hij veel hulp van mensen die mee zochten naar materiaal. “Vervolgens ging ik samen met de uitgever Thomas Rap (van Bezige Bij Amsterdam) op zoek naar de goede schrijfformule. Ik maakte een schema en verdeelde de tijd waarover geschreven wordt in verschillende perioden. Elke periode telt drie lagen: de familie, de tuinbouw en de geschiedenis. De periode 1910-1945, 1945-1980, 1980-1996 en 1996 tot 2017. Daarin kunnen we lezen dat vaders wil vroeger wet was, dat Bram Moerman in de 50’er jaren begon met het gezamenlijk sorteren en naar de veiling brengen, dat er ook buiten de tuinbouw voor elkaar werd gezorgd; iets wat de familieband versterkte.” De tomaten maakten van lieverlee plaats voor paprika’s en bloemen, de jongere generatie deed zijn intrede en de wereld ‘werd steeds groter’.

Innovatie

De glastuinbouw is vanaf 1900 ontstaan door de groeiende exportvraag naar landen als Duitsland en Engeland, zo blijkt uit de geschiedenis en later het ontstaan van de veiling. Het jaar 1996 betekende het einde van een tijdperk. De steenwol deed zijn intrede, evenals de biologische bestrijding. De bedrijven groeiden mee met de techniek en de afzetgebieden. Op de plek waar het eerste exemplaar van het boek wordt overhandigd blijkt het glastuinbouwbedrijf van neef Paul net zo groot als in 1980 de hele familie bij elkaar had.
“Het boek is een opbouw in tijd met de familie en de tuinbouw er als rode draad doorheen. Opgedragen aan mijn ouders als grote inspiratiebron.”

Check Also

Optreden LOS Muziektheater in Theater ’t Web

Bleiswijk - LOS Muziektheater treedt op zaterdagavond 9 december op in Theater 't Web in Bleiswijk. De vier dames van LOS zijn daarmee de eerste act in het nieuwe cultuurhuis. De kaartverkoop is inmiddels gestart.