donderdag 18 oktober 2018 | week 42
Home » Lezersschrijven » Helden & Verleden
Telegram van de Officier van Justitie inzake de vrijlating van Kraaijenbrink.

Helden & Verleden

In deze aflevering van Heden & Verleden is een bijdrage te lezen van oud-hoofdcommissaris van de politie Rotterdam, de heer J.A. Blaauw. Een spannend verhaal over een dubbele roofmoord in Berkel.

Wie wil reageren, zelf een verhaal te vertellen heeft of een foto in deze rubriek met anderen wil delen, kan contact met de redactie opnemen door een e-mail te sturen naar redactie@de-heraut.nl of te bellen 010 – 511 88 92.

Door J.A. Blaauw

Oud-hoofdcommissaris politie Rotterdam

Dubbele roofmoord in Berkel

Het was in januari 1899 dat zich in het zo rustige Berkel, ‘welk dorp gelegen is een uur gaans ten noorden van Hillegersberg’ (Tilburgsche Courant), werd opgeschrikt door een gebeurtenis waarvan men dacht dat die zich alleen maar in een grote stad zou kunnen voordoen: een op gruwelijke wijze  uitgevoerde  dubbele roofmoord. Wat was er precies gebeurd?

Plaats delict was een klein en eenvoudige huis met de naam Landzicht dat gelegen was aan de Noordeindscheweg richting Zegwaard (Zoetermeer), ongeveer tweehonderd meter voorbij de daar in 1865 gebouwde R.K. Kerk. Slachtoffers waren de beide bewoners van Landzicht. Dat waren respectievelijk de 74-jarige ex-landbouwer Machiel Ripping en zijn 67-jarige huishoudster Gerrigjen Vrielink.

De moord werd in de vroege ochtenduren van dinsdag 17 januari ontdekt door het zoontje van de naast Landzicht gelegen boerderij, bewoond door het gezin van Gerrit Molenaar, een neef van Ripping. Zoals te doen gebruikelijk was dat zoontje rond zeven uur die ochtend met een kan melk het huis van zijn oom binnengestapt. Toen hij binnenstapte zag hij tot grote schrik oom Machiel roerloos in een grote plas bloed liggen. Het knaapje liet de melk voor wat het was en rende ijlings terug naar huis. Direct hierop sloeg Gerrit Molenaar groot alarm. In minder dan geen tijd verschenen op de plaats delict zowel de Berkelse burgemeester Jhr. Adriaan Oswald Antonius van der Meer de Walcheren en de (enige) plaatselijke veldwachter Folkert van Zanden (29), alsmede de plaatselijke arts A.M. Finkenflügel.

De eerste bevindingen kwamen kortweg neer op het volgende. Ripping die gekleed was in nachtkleding, was reeds overleden. Hij had kennelijk een groot aantal zware klappen op het hoofd opgelopen. Van zijn rechterhand waren drie vingers afgehakt. Naast hem lag een oude, bebloede sabel. Het was overigens ook duidelijk dat er een forse worsteling met de indringer(s) moest hebben plaatsgevonden.

In een aangrenzende kamer vond men de bewusteloze en aan het hoofd zwaargewonde  Gerrigjen Vrielink. Zij overleed een dag later zonder bij kennis te zijn gekomen.

Vastgesteld werd verder dat in de woning enkele kasten waren opengebroken. De inhoud daarvan was door de indringers ruwweg op de grond geworpen. Uit de brandkast waren ruim twintig Russische, Italiaanse en Oostenrijkse effecten verdwenen.

Rijksveldwachter

Voor het verdere onderzoek deed de burgemeester een beroep op hoofdcommissaris Voormolen van de gemeentepolitie Rotterdam. Die zond twee rechercheurs ter assistentie.

Ongeveer twee weken na de moord deed de burgemeester in een brief aan de minister van justitie het verzoek Berkel aan te wijze als een standplaats voor een Rijksveldwachter. Geld  voor een tweede gemeenteveldwachter had Berkel nu eenmaal niet. Overigens wees de burgemeester er nog wel op dat in Berkel alles gedaan werd om ‘verdachte vreemdelingen te weren’. Dat toen heersende begrip ‘vreemdeling’ had natuurlijk niks met buitenlanders te maken, maar sloeg in hoofdzaak op Rotterdammers van verdacht niveau. De meest belangrijke dag bij een en ander was de Woensdag, ‘waarop hier veel bedelaars komen’.  Leve de marktdag!

Verdachten

Ter afronding: Voor het drama aan de Noordeindscheweg werden uiteindelijk twee verdachte Rotterdamse criminelen  aangehouden. Dat waren respectievelijk de koopman Cornelis Uitenbogert (33, van oorsprong uit Bleiswijk) en Antonie Kraaijenbrijnk (37). Eerst genoemde kon worden aangehouden wegens bewezen diefstal van een koe. Hij kreeg daarvoor na een eis van zes jaar uiteindelijk vier jaar gevangenisstraf. Beide arrestanten hebben altijd ontkend iets met de dubbele moord te maken te hebben gehad. Niettemin liet  hun betrokkenheid bij deze gruwelijke moord geen enkele twijfel. Alleen Uitenbogert werd uiteindelijk veroordeeld. Hij kreeg vijftien jaar gevangenisstraf. Kraaijenbrink ontliep een veroordeling. Hij moest na enkele maanden voorarrest worden vrijgelaten.

De Berkelse roofmoord heeft binnen de gemeente, maar ook landelijk, nog jarenlang nagedreund.

 

Kader

Die dienstfiets was 100 jaar geleden al een succes

Uit het Algemeen Dagblad (Rotterdam) van vrijdag 28 augustus 2015 (pag.1):  ‘De politie zet in Bleiswijk fietsende agentes in tegen een ‘rennende rukker”.

Uit Rotterdamsch Nieuwsblad van 23 juli 1906 (pag. Binnenland):

‘Door J.N. te Bleiswijk werden gisteren een paar fietsschoenen vermist, die vermoedelijk door een in die buurt vertoevenden kermisreiziger waren ontvreemd. Het mocht den gemeenteveldwachter M. Okker te Bergschenhoek, vergezeld van de gebrs. N. te Bleiswijk, gelukken den vermoedelijken dief per fiets op den Bergweg te achterhalen, welke laatste dan ook werkelijk in het bezit der schoenen werd bevonden.’

Ruim honderD jaar later moet dat die in Bleiswijk fietsende agentes dus ook gelukken!

J.A. Blaauw

Check Also

Zonnebloem bedankt!

Op dinsdag 25 september organiseerde de Zonnebloem weer een middag voor ouderen en gehandicapten in …

Geef een reactie